gelijkmoedigheid

Gelijkmoedigheid in het Boeddhisme

Wat is de kwaliteit van gelijkmoedigheid?

Gelijkmoedigheid is de laatste kwaliteit van de Zeven factoren van Verlichting en ook onderdeel van de Vier Hartkwaliteiten (Brahmavihara) binnen het Boeddhisme . In het Hindoeïsme wordt er onder meer naar verwezen in de Bhagavad Gita. Hiermee wordt het belang voor het ontwikkelen van gelijkmoedigheid nog eens onderstreept.

De Acht Wereldse Winden

De Boeddha refereerde naar gelijkmoedigheid als bescherming tegen de “Acht Wereldse Winden”:

  • Lof en blaam
  • Succes en falen
  • Plezier en pijn
  • Roem en onderdrukking

Iedereen krijgt dagelijks te maken met deze ‘uitdagingen’, hoewel de kracht van iedere uitdaging varieert. Door het ontwikkelen van gelijkmoedigheid, laten we ons minder tot niet meer meeslepen door onze gemoedstoestanden als we deze wereldse winden tegenkomen. Met gelijkmoedigheid onthechten wij ons van de fenomenen die zich aandienen, wat resulteert in een geest die in balans blijft bij verandering. Maar let op, dit wil niet zeggen dat we onverschillig worden.

Het verschil tussen gelijkmoedigheid en onverschilligheid

Gelijkmoedigheid heeft nogal eens een negatieve lading bij mensen. Gelijkmoedigheid wordt dan geassocieerd met onverschilligheid. Het tegendeel is echter waar als je het in de juiste context plaatst. Gelijkmoedigheid gepaard met wijsheid en compassie draagt juist bij aan een diepe verbinding met alle medemensen en wezens. We worden geraakt, we geven werkelijk om anderen, zonder dat we ons laten meeslepen. We blijven kalm en aandachtig in het huidige moment. We wensen iedereen, inclusief onszelf, bevrijding van alle vormen van ongemak en lijden, terwijl we accepteren hoe het is en hoe het zich ontvouwt.

Wees opmerkzaam op onverschilligheid

Bij onverschilligheid daarentegen raken we uit verbinding. Uit verbinding met onszelf of de ander. Onverschilligheid treedt dikwijls op als beschermingsmechanisme vanuit het ego. Het rechtvaardigt dan het weggaan van de pijn die we ervaren, in plaats van deze te zien. Dit mechanisme treedt op vanuit het onbewuste en zelfs als we de persoon er dan op wijzen is dikwijls de overtuiging dermate krachtig, dat het niet wordt doorzien. Vaak is dit het begin van frustraties, boosheid, haat en soms uiteindelijk zelfs vijandschap en oorlog.

Als je er bewust van bent dat onverschilligheid optreedt (en dat is soms al heel wat), is het belangrijk om inzicht te krijgen in dit fenomeen. Als je gericht mediteert op gelijkmoedigheid en je merkt op dat onverschilligheid ontstaat, dan is het goed om over te schakelen op Vipassana-meditatie. Het is dan ook niet iets waar we direct vanaf willen komen, maar we de samenstelling van onverschilligheid onderzoeken. Hoe ontstaat het? hoe verhouden we ons ermee? Wat kunnen we opmerken in onze mind, gevoelens en lichaam? etc.

Daarnaast is het belangrijk om ook de andere hartkwaliteiten verder te ontwikkelen; liefdevolle vriendelijkheid, compassie en medevreugde. Deze gaan altijd samen. Als je in het dagelijks leven bij jezelf vaak onverschilligheid opmerkt, kun je ook bewust de andere hartkwaliteiten beoefenen richting het object dat de onverschilligheid bij je triggert.

Gelijkmoedigheid meditatie

Zoals hierboven beschreven kunnen we gerichte meditaties doen op het ontwikkelen van gelijkmoedigheid. Instructies hiervoor heb ik in dit artikel beschreven. Let wel dat naast gericht te mediteren op gelijkmoedigheid, het ook bevordelijk is om de overige drie hartkwaliteiten te ontwikkelen.

Gerelateerde vragen bij dit artikel: Wat is gelijkmoedigheid? Wat is het verschil tussen gelijkmoedigheid en onverschilligheid.

Meditatie Retraites

Wij organiseren regelmatig meditatie retraites en meditatie dagen.

Meditatie Inspiratiemails

Ontvang inspiratiemails met o.a. meditatievideo's, tips en events.

Gelijkmoedigheid in het Boeddhisme
5 (100%) 1 vote[s]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


Ontvang inspiratiemails met:
🧡 Aankondigingen retraites
🧡 Meditatievideo's + Blogs
(o.a. verhalen en geleide meditaties)