Drie niveaus van meditatie; Praktisch, Psychisch en Filosofisch

Mediteren kan grofweg gezien op drie niveaus.

  1. Praktisch niveau: Mediteren om een bepaald effect te ervaren. Denk aan het mediteren om tot rust te komen, beter te leren concentreren, beter te slapen, meer compassie ontwikkelen, etc.
  2. Psychisch niveau: Mediteren om meer inzicht te krijgen in je (beperkende) gedachten, conditioneringen, overtuigingen, interpretaties, gevoelens, etc. Ook op psychisch niveau willen begrijpen wat de oorzaak is van ons geestelijk ‘lijden’.
  3. Filosofisch of ook wel Spiritueel niveau: Mediteren om inzicht te krijgen in verdiepende zienswijzen over onder andere het Niet Zelf/Hogere Zelf, Non-dualiteit, etc.

Steeds meer mensen mediteren en ik vermoed dat het gros van de (Westerse) mensen begint vanuit een praktische overweging, waarbij de meeste mensen op zoek zijn naar rust. De huidige maatschappij vergt (vaak te) veel van onze mind en als tegenhanger zoeken we rust. Mediteren dus als antwoord op de toenemende stress. Anderen beginnen vaak op psychisch niveau, vanwege negatieve denkpatronen of psychische klachten. Slechts een enkeling begint vanwege het zoeken naar filosofische verdieping en/of verlichting.

Toch is het zo dat als je volledig(!) inzicht hebt gekregen in het Niet Zelf of Non-dualiteit, dat dit direct alle stress en psychische klachten uitroeit. Dit wordt ook wel Zelfrealisatie of Verlichting genoemd. Mensen die begonnen zijn op praktisch of psychisch niveau en hiervan een glimp hebben ervaren, vervolgen hun meditatie dan vaak ook met als doel dit hoogste inzicht als een permanente staat en zienswijze te ervaren.

Vandaar ook de quote van Gandhi die ik bij dit blog heb geplaatst: “Nobody can hurt me without my permission”. Als zelf-gerealiseerd persoon kan hij een dergelijke uitspraak doen.

Zelf ben ik tot de verdeling van deze drie grove niveaus gekomen. Het indelen van spiritualiteit is echter niet nieuw en kan uiteraard ook andere indelingen krijgen. Grofweg gezien komen deze ook overeen met mijn theorie maar het schets wel een volledig beeld om deze hieronder ook te plaatsen:

Niveaus van bewustzijn

Door Master Mindo
Niveaus van bewustzijn

7 Niveaus van bewustzijn

7 Niveaus van bewustzijn

3 Niveaus van Meditatie

3 niveaus van meditatie

Vervolmaking van Liefdevolle Vriendelijkheid, Compassie, Medevreugde en Gelijkmoedigheid

Waarom ontwikkelen we de Vier Hartkwaliteiten (Brahma Vihara    )?
– Liefdevolle vriendelijkheid (Metta)
– Compassie (Karuna)
– Medevreugde (Mudita)
– Gelijkmoedigheid (Upekkha)
Vergezeld met wijsheid, leidt het cultiveren van deze verblijfplaatsen in het hart tot bevrijding van het lijden (Dukkha) die mede wordt gevormd door vijandschap, boosheid en afkeer.

We trainen onze geest om zuivere, welzijn bevorderende intenties geboren te laten worden. Wat vervolgens als vanzelf resulteert in gewenste gedachten, spraak en handelen. Dit draagt niet alleen bij aan ons eigen geluk, maar als een olievlek breidt de ontwikkelde universele liefde zich uit naar iedereen in onze omgeving. Als een ‘butterfly effect’ heeft het mogelijk een impact die we niet kunnen achterhalen. Dat hoeft ook niet. De intentie en de toewijding zijn voldoende.

Wanneer Metta volledig tot ontwikkeling is gekomen, bestaat er geen andere manier voor conflictoplossing meer dan via liefdevolle vriendelijkheid. Als Liefdevolle vriendelijkheid voldoende is getraind en geïntegreerd, is het altijd bij ons aanwezig. We wensen niet alleen goede vrienden voorspoed, ook onze ‘vijanden’. We weten waar hun handelen vandaan komt en waar het toe leidt.
We zijn blij voor anderen als het ze goed gaat en hebben compassie voor hen die lijden, terwijl we evenwichtig blijven. We raken niet van onze stuk door medelijden, noch zijn we onverschillig. We zien in dat ieder zijn weg te bewandelen heeft en dat de een meer lijdt dan de ander, ongeacht dat we ze allemaal het beste wensen. Mede daarom ook de training in gelijkmoedigheid.

Totdat onze geest vervolmaakt is zullen we soms of vaak, afhankelijk van waar we zitten in het proces, onbedoeld handelen vanuit ons beschermende ego. Goedbedoeld, maar reactief en niet altijd liefdevol en behulpzaam. Ook hiervoor hebben we dan compassie. We kunnen het niet afdwingen, enkel de voorwaarden scheppen voor de intenties die geboren worden.

Metta 

 

Af en toe hebben wij ook meditatie retraites gericht op het ontwikkelen van Liefdevolle vriendelijkheid, Compassie of de Brahma Viharas. Bekijk hier onze: retraites.

 

Lees ook:
De Vier Hartkwaliteiten (Brahma Vihara)
Metta Meditatie

 

 

Verschil mindfulness, bewustzijn en concentratie

De Engelse woorden mindfulness, awareness en concentratie worden nog al eens door elkaar gehaald. Als we de woorden mindfulness en awareness naar het Nederlands vertalen wordt het al iets duidelijker maar dan nog begrijpt niet iedereen het verschil. Hoewel mindfulness op zich een begrip is geworden, betekent het letterlijk ‘opmerkzaamheid’. Awareness letterlijk vertaald betekent ‘bewustzijn’.
Als we opmerkzaam zijn, dan richten we onze aandacht op een object of meerdere objecten. Opmerkzaamheid is dus noodzakelijkerwijs duaal. Bewustzijn is daarentegen enkel herkenning van alles dat er is. Non-duaal. Opmerkzaamheid wordt binnen het bewustzijn ‘herkent’.
Concentratie is de uitkomst van juiste inspanning en juiste opmerkzaamheid (mindfulness). Concentratie kun je niet afdwingen. Je kunt het niet doen, enkel de voorwaarden scheppen.
In het Boeddhisme kennen ze een voorbeeld om opmerkzaamheid, inspanning, bewustzijn en concentratie uit te leggen:
Drie jongens zien een boom met prachtige bloemen in de toppen en ze willen de bloemen plukken. Echter, de bloemen groeien zo hoog dat zelfs de langste jongen deze niet kan plukken. Één jongen bukt en biedt zijn rug aan om op te gaan staan. De langste jongen klimt erop maar is bang te vallen als hij uitreikt om de bloemen te plukken. De derde jongen gaat vervolgens voor hun staan en biedt zijn schouders aan om tegenaan te leunen. Op deze manier lukt het de langste jongen de bloemen te plukken. De lange jongen die de bloemen plukt staat voor concentratie, de jongen die bukt voor de juiste inzet en de jongen die zijn schouders aanbiedt als de stabiliserende opmerkzaamheid die voortvloeit uit opmerkzaamheid. 

De Vier Nobele Waarheden en Anatta in het dagelijks leven

Hoe kun je de Vier Nobele Waarheden en Anatta in het dagelijks leven toepassen?

Indien je niet bekend bent met de Vier Nobele Waarheden adviseer ik eerst dit blog artikel te lezen. En lees hier meer over Anatta of Non-dualiteit.

Reflecteren op de Vier Nobele Waarheden

Het is interessant om regelmatig te reflecteren bij ‘lijden/stress/ongemak’ of er ook ‘onnodig’ lijden is voortkomend uit verlangen of afkeer. De tweede pijl die ik toelicht in de Eerste Nobele Waarheid.
Willen we iets bereiken dat (nog) buiten onze mogelijkheden ligt?
Willen we iets vasthouden (denk aan een situatie, bezit, persoonlijkheden, fysieke omstandigheden, mentale omstandigheden, etc) dat van ons weg dreigt te gaan of al bij ons weg is?
Of de andere kant van dezelfde medaille: Willen we de dingen anders dan ze zijn? Willen we iets niet, dat we wel op ons bordje krijgen?
Als dat zo is ga dan na wat voor invloed dit op je heeft in alle aspecten.
Heb hier geen oordeel over, maar bekijk het als het ware van bovenaf, met mildheid, met een innerlijke glimlach.
Vervolgens kun je ook het Achtvoudige pad bij langsgaan en inzicht proberen te krijgen in hoe het ‘lijden’ dat zich heeft aangediend zich verhoudt tot het Achtvoudige pad.
Door dit te doen krijg je inzicht. Onder meer in welke verlangens heilzaam zijn en welke niet.
Een uitspraak die volgens mij van Nisargadatta afkomstig is: “De meeste mensen handelen vanuit verlangen en afkeer. Verlichte mensen handelen vanuit wijsheid en liefde.”
Ik toets mijn gedrag en overtuigingen hier regelmatig aan.

Reflecteren op ‘Niet zelf’ en ‘Non-dualiteit’

Voor mij is niet-zelf en non-dualiteit een zienswijze. Je kunt inzoomen en uitzoomen. Ingezoomd zit je volledig in de relatieve waarheid, uitgezoomed kijk je meer van bovenaf. Zie je de dingen zoals ze werkelijk zijn en zit je niet meer midden in het verhaal. Vanuit dit perspectief vervalt de identificatie met datgene wat we vaak voor ‘zelf’ aanzien.
Vandaag diende mij via Facebook een mooie quote aan (niet voor niets denk ik dan maar): Effort is the key in the relative; Effortlessness is the key to the absolute.
Deze quote is heel treffend. Zodra er inspanning is, dan is er spanning. Ga dit maar voor jezelf eens na.
Om vanuit het absolute perspectief te kunnen leven heb je ook inzicht en vertrouwen nodig.
Als er een diep vertrouwen is, dat alles o.k. is zoals het zich ontwikkeld (ook indien onprettig voor ‘jezelf’), dan kun je zonder echte inspanning/inzet door het leven. Moeiteloosheid is dan het sleutelwoord.
Vaak hebben we de overtuiging dat we alles moeten controleren om gelukkig te kunnen zijn. Het vergt uiteraard vertrouwen om dit ook los te kunnen laten.
Dat wil niet zeggen dat je niets doet. Maar je ziet meer dat het als vanzelf gebeurt. De doener verdwijnt.
Een mooie aflevering van Mooji (een inspirerende meester uit de Advaita Vedanta stroming) die je via iTunes kunt luisteren: https://itunes.apple.com/nl/podcast/satsang-with-mooji/id1134425259?mt=2&i=1000375944093
Hier zie je ook veel andere afleveringen van Mooji staan. Zelf beluister ik regelmatig Podcast afleveringen van Mooji.

Is alles één en bestaat er geen zelf? De kunst van in en uitzomen. Nondualiteit.

Osho meditaties, de Latihan en vele andere vormen van meditatie zijn er onder meer op gericht om te zien dat de doener kan verdwijnen. Dat alles als vanzelf gebeurt. Er wordt gesteld dat verlichte mensen alles vanuit dit perspectief beleven. Een non-duale blik waarin alles één is en er geen zelf bestaat. Het wordt ook uitgelegd als de absolute waarheid.

Wees niet ontmoedigd of geagiteerd als je geen idee hebt over het ‘niet zelf/geen zelf’ of het idee van ‘alles is één’. Toen ik begon met mediteren en mijn eerste leraar over het ‘niet zelf’ of ‘geen ik’ praatte was het voor mij ook abracadabra en ‘te zweverig’. Ik kom dan ook uit een nogal nuchter nest en de rationele weg die ik heb doorlopen als online marketeer en ondernemer brachten mij (in eerste instantie) ook niet dichter bij dergelijke zienswijzen.

Hoewel ik nu begrijp waarom dit perspectief de absolute waarheid wordt genoemd, bestaat de relatieve waarheid voor mij net zo zeer. Ik zie het zo, je kunt de dingen bekijken vanuit een uitgezoomd en in ingezoomd perspectief. Lees verder “Is alles één en bestaat er geen zelf? De kunst van in en uitzomen. Nondualiteit.”

Inschrijven inspiratiemails voor tips, inspiratie en retraites

Wat kun je in onze inspiratiemails verwachten?

Stilte Meditatiedag in Zwolle: Bevrijding volgens Osho & Boeddha

Follow my blog with Bloglovin
Kom 25 Augustus 2018 naar de stilte meditatiedag in Zwolle met als thema ‘Bevrijding volgens Osho en Boeddha’.

Onderdelen van deze meditatiedag zijn:
– Informatie over Osho’s visie op dynamische meditaties
– Beoefenen van de Osho Dynamic Meditatie
– Vegetarische mindful lunch (ook in stilte)
– Vipassana meditatie beoefenen (Boeddhistische meditatie, ook wel inzicht-meditatie)
– Mindful Movements beoefenen (hele rustige bewegingen met grote opmerkzaamheid en concentratie uitgevoerd)
– Boeddhistische filosofie over het thema ‘bevrijding’

Nieuwe locatie Meditatie Zwolle, lessen vanaf nu in de Terp

Meditatie Zwolle start het nieuwe jaar met meditatielessen op een nieuwe locatie.
Doordat het huidige pand in het centrum een nieuwe bestemming heeft gekregen, worden de lessen vanaf januari gegeven in de Terp aan de Radewijnsstraat in Zwolle.

Introductieavond op 15 januari en aansluitend een cursus.
15 januari 2018 is er een introductieavond voor nieuwe deelnemers. Zij kunnen vervolgens instromen bij de huidige deelnemers. De meditatielessen worden gegeven op maandagavond. Je kunt kiezen voor wekelijkse deelname of 1 keer per 2 weken. De ene week zijn er ‘Inzicht-meditatielessen’ en de andere week met name ‘Actieve meditatielessen’. Tijdens de Inzicht-meditatie avonden wordt er onder andere Vipassana meditatie, loopmeditatie, ontspanningsoefeningen, lichaamsbewustzijnsoefeningen en mindful movements beoefend. Tijdens de Actieve meditatie avonden worden er onder andere Osho meditaties, Hara meditatie, Mindfulness oefeningen, en Ademmeditatie beoefoend.

Meer informatie zoals de kosten, tijden en lesdata staat op www.meditatiezwolle.nl

Quote Ajahn Chah: Een meditatieve staat op zichzelf staand is niet belangrijk

Via een Boeddhistische cursus die dieper ingaat op de Dhamma kwam ik onderstaande tekst/quote van Ajahn Chah tegen. Naar mijn idee is dit de kern. Hier gaat het om als we  met de Dhamma of Vipassana meditatie bezig zijn.

“Meditatieve staten zijn op zichzelf staand niet belangrijk. Meditatie is een manier om de geest kalm te krijgen zodat je gedurende de hele dag opmerkzaamheid kunt beoefenen, waar je ook bent. Als mindfulness aanwezig is zie je het grijpen of wegduwen, gehechtheid en lijden, en dan kun je dit loslaten.
Wat overblijft is verlichting, altijd in het hier en nu, een loslaten van de veranderlijke condities van het bestaan, een berusting in bewustzijn.”

 

Deze quote is vrij vertaald vanuit het Engels en komt uit het boek: Bringing Home the Dharma van Ajahn Chah.

Kan meditatie ook angst, boosheid, irritatie opwekken? Ja, dat kan.

Veel mensen denken dat meditatie altijd leidt tot sereniteit. Dit hoeft echter niet altijd (direct) het geval te zijn.
Dit geldt voor alle meditaties en vooral ook voor meditaties met een meer emotioneel aspect zoals diverse Osho meditaties, de Quantum Light Breath en Hart meditaties zoals meditaties gericht op liefdevolle vriendelijkheid en compassie.

Ook na de meditatie, terwijl je tijdens meditatie misschien wel een ‘kalme’ of ‘prettige’ ervaring hebt gehad, is het mogelijk dat er onprettige gemoedstoestanden en emoties zoals boosheid of irritatie naar boven komen.

Door de meditaties komen er dingen uit je onbewuste naar boven. Niet alleen in de vorm van gedachten, maar ook energieën, gevoelens en emoties.

Deze hebben we altijd met ons meegedragen in ons lichaam/onderbewuste en door de meditatie ontdoen wij ons hiervan.

Echter is het niet zo dat het naar bovenkomt en het in het niets verdwijnt. Het transformeert. Het neemt een vorm aan.

Als er bij jou bijvoorbeeld nog stress, boosheid, of andere emoties in je lichaam/onderbewuste zitten opgeslagen, dan neemt het een weg naar buiten.

Hoe ga je om met onprettige gevoelens?

Het is vooral belangrijk ook deze gevoelens of andere vormen van uitingen liefdevol te benaderen. Je kunt in de formele beoefening bijvoorbeeld vooral Metta meditatie beoefenen.

Maar in het dagelijks leven, als het gevoel er is, is het vooral belangrijk hier een accepterende en milde houding naar te ontwikkelen.

Wees lief naar jezelf en wat er gebeurt.

Verder adviseer ik niet teveel willen verklaren. Waar komt het vandaan? Hoe heeft dit effect op mijn welzijn? Etc. 

Laat het proces zijn werk doen en vertrouw erop dat het een opschonende werking heeft.

Verander van kanaal

Als je lang in je boosheid (of andere onprettige emoties) blijft zitten is het soms ook goed om bewust ‘van kanaal te veranderen’.

Je kunt voor jezelf een bepaalde activiteit voor de geest halen waarbij je prettig voelt, geluk ervaart.

Een soort van hulpbron.

Maar doe dit niet abrupt, dan zou het een soort van wegdrukken worden en dit is niet de bedoeling.

Doe het in ongeveer (op liefdevolle, speelse wijze) deze stapjes:

1. Je wordt opmerkzaam op het feit dat je lange tijd in boosheid zit

2. Accepteer dit en omarm de boosheid

3. Zie wat voor soort gedachten er zijn, zonder hier een oordeel over te hebben. Laat ze voor wat ze zijn.

4. Focus je op je lichaam. Wat kun je ervan opmerken in je lichaam. Voel de sensaties zonder oordeel. Voel de levendigheid! Blijf hier een poos bij en je zult zien dat je ook minder in de gedachten zit door verlegging van je aandacht.

5. Kijk eens of je dan ook mentaal van kanaal kunt veranderen. Haal de hulpbron te voorschijn.

6. Voel dan wat er in je lichaam te voelen is

Het belangrijkste is vooral op het proces te vertrouwen. Weet dat het erbij hoort.

 

 

boos door meditatie

De Vier Hartkwaliteiten – De Brahma-Vihara

Het Boeddhisme kent de Brahma-Vihara. Dit zijn de kwaliteiten van het hart van waaruit je WILT leven, maar wat niet altijd lukt. Het vergt oefening en inzicht.

De vier hartkwaliteiten (of traditioneel ook ‘de vier verheven toestanden van de geest’) zijn:

  • Metta (Liefdevolle vriendelijkheid > De wens dat alle wezens gelukkig zijn)
  • Karuna (Compassie > De wens dat het lijden van alle wezens minder wordt)
  • Mudita (Altruïstische vreugde > De wens dat alle wezen vreugde mogen ervaren)
  • Upekkha (Gelijkmoedigheid > Het accepteren van het leven zoals het zich ontvouwt. Voor jezelf en de ander)

Uitwerking van de Hartkwaliteiten

Het praktiseren van de vier hartkwaliteiten leidt tot een (meer) diepe staat van onvoorwaardelijk welzijn. Niet afhankelijk van voorwaarden en condities. Ontvankelijk voor verandering. We komen meer in verbinding met anderen. Door verandering in houding naar onszelf en anderen, reageren we op een meer wijze manier dat leidt tot een meer vredige staat van zijn.

“Mensen worden vaak gedreven vanuit verlangens en afkeer. Wijze/Verlichte mensen leven vanuit wijsheid en liefde.”

Hoe beoefenen we ‘De Vier Hartkwaliteiten’?

Bij iedere hartkwaliteit reciteren we zinnen die ons helpen de specifieke hartkwaliteit te ontwikkelen. Deze wensen/zinnen richten we op verschillende ‘groepen wezens’.

Kies niet de moeilijkste personen uit, maar iemand waarop je het eenvoudig kunt beoefenen zonder in sterke emoties te komen. Kies 1 persoon uit, niet meer. Deze persoon staat voor alle personen die in dezelfde groep vallen.

Telefoonboek Metta

Het is mogelijk dat je interesse weg-ebt en-/of ‘het gevoel’ bij de woorden verdwijnt. Silvia Bornstein noemt dit ook wel ‘Telefoonboek Metta’. Weet dat ook dit van voorbijgaande aard is. Vertrouw erop dat het wel weer komt. Besef ook dat Metta meer is dan een gevoel en dichter bij een intentie staat. Ga door met het opnoemen van de zinnen op een mindful wijze.

Liefdevolle Vriendelijkheid meditatie – Metta meditatie

De Metta meditatie is er op gericht liefdevolle vriendelijkheid te ontwikkelen. Het ontwikkelen van liefdevolle vriendelijkheid wordt in de formele beoefening vaak als eerste gedaan, omdat een staat van ‘liefdevolle vriendelijkheid’ een goede basis is voor de beoefening van de andere hartkwaliteiten.

Volgorde van groepen

Van oorsprong wordt gezegd dat we Metta als eerste op onszelf richten omdat dit het makkelijkste zou zijn. Misschien dat het in de tijd van de Boeddha anders was, maar ik weet dat in ieder geval NU niet iedereen een positief zelfbeeld heeft waardoor deze vlieger niet altijd opgaat. Je kunt er dan ook voor kiezen om de Metta als eerste te richten op een inspirerend persoon of ander wezen.

De volgorde van groepen mensen/wezens is liefdevolle vriendelijkheid gericht aan:

  1. jezelf (of 1 en 2 omdraaien)
  2. een inspirerend persoon
  3. een vriend
  4. een moeilijk persoon
  5. alle wezens

Traditionele wensen die we reciteren zijn:

“Mag ik/jij veilig zijn”

“Mag ik/jij gezond zijn”

“Mag ik/jij gelukkig zijn”

“Mag ik/jij leven in vrede”

Kijk welke wensen voor jou passend zijn. Je kunt ook andere woorden gebruiken. Het is beter om er maar 2 te nemen, dan te struikelen over de woorden. Uiteindelijk doen de woorden er niet toe. Het gaat om de intentie. Vertrouw erop dat wat je uitkiest goed is. Ga er niet meer ‘aan sleutelen’ tijdens de formele beoefening. Dit geldt ook voor de zinnen van de andere drie hartkwaliteiten.

Enkele zinnen ter inspiratie:

“Mag ik/jij sterk zijn”
“Mag ik/jij vitaal zijn”
“Mag ik/jij liefde zijn”

Let wel, we wensen iemand iets liefdevols toe, maar we verwachten geen uitkomsten. Wensen is dus iets anders dan hopen en verlangen.
“De achterzijde van de munt ‘hoop’ is ‘angst’.
Ik hoop dat dit gebeurd. Ik ben bang dat dit niet gebeurd.”

Lees ook het artikel: Metta Meditatie

Compassie meditatie – Karuna meditatie

In het Boeddhisme kent men een gezegde:
De leer van de Boeddha heeft twee vleugels, net als een vogel: wijsheid en compassie. Zonder een van de twee zul je gaan dwalen. Wijsheid zonder compassie is droog en onverschillig. Compassie zonder wijsheid wordt papperig, zoet, overdreven sentimenteel.

Daarom is het belangrijk om bij alle hartkwaliteiten ook mindfulness in ogenschouw te nemen. Doe de beoefening met wijsheid. Verder helpt de beoefening van gelijkmoedigheid hier ook bij (zie volgende paragraaf gelijkmoedigheid).

Bij compassie erkennen we als eerste dat er lijden is (zie ‘De Vier Nobele Waarheden’). Bij ieder mens. Niemand kan ontsnappen aan bijvoorbeeld lijden bij geboorte, ziekte en ouderdom. Aan de buitenkant kan het misschien anders lijken, toch is dit een waarheid.

Compassie = NIET medelijden

Bij medelijden neem je het lijden van de ander als het ware over. Bij compassie geef je wel om het lijden van de ander, maar gaat hier zelf niet in mee.

Compassie = NIET oplossingen aandragen

Vaak hebben we de neiging om iemand direct oplossingen aan te bieden. Maar compassie gaat meer over ‘iemand te horen’. Ook wel ‘Holding space’.

Deze Youtube video illustreert goed het verschil: https://www.youtube.com/watch?time_continue=13&v=1Evwgu369Jw

Als er verdriet, medelijden of onverschilligheid ontstaat

Het is goed mogelijk dat als we compassie beoefenen, het tegenovergestelde ontstaat. Dit is niet fout! Omarm wat er ontstaat.
Het beste wat je dan kunt doen is schakelen tussen liefdevolle vriendelijkheid en compassie. Ga eerst terug naar het wensen van liefdevolle vriendelijkheid naar jezelf. En kijk of je dan weer terug kunt keren naar compassie. Je kunt hiertussen heen en weer pendelen.

Zinnen die we kunnen reciteren zijn:

[Eventueel naam] Mag jij vrij zijn van lichamelijk en geestelijk lijden

Of

[Eventueel naam] Ik geef om je. Ik geef om je pijn. Mag de pijn dragelijker worden doordat ik er om geef.

Je kunt eventueel zelfs je Metta wensen riciteren als ze passend zijn bij de intentie van Compassie.

Volgorde van groepen bij het wensen van compassie:

– Een vriend/goede bekende die lijdt

– Iemand die jou heeft geholpen

– Een bekende vreemde (neutraal persoon)

– Jezelf

– Alle wezens

Altruïstische vreugde meditatie – Mudita meditatie

Bij deze vreugde meditatie wensen wij vooral vreugde aan anderen en dit resulteert in geluk in onszelf.

Het is niet ongewoon dat, als wij anderen gelukkig of vreugdevol zien, dat er in onszelf iets anders ontstaat. Denk bijvoorbeeld aan oordelen, jaloezie, verontwaardiging en onverschilligheid. Soms hebben we het idee dat er niet genoeg vreugde voor iedereen is. Met de beoefening van Mudita oefenen we onszelf in altruïstische vreugde.

Let hierbij op (net als bij de andere hartkwaliteiten) dat je mindfulness niet uit het oog verliest. Vreugde zonder mindfulness is bijvoorbeeld extreem extatisch zijn. Door het dolle heen. Dat is NIET wat er wordt bedoeld met Muditata.

De wensen die je kunt gebruiken bij Muditatie meditatie:
Dat jouw vreugde en geluk voort mag gaan.
Dat jouw geluk groter mag worden.”

De volgorde van groepen:
– Een vriend of bekende die geluk ervaart of iets positiefs beleefd

– Een inspirerend persoon

– Een bekende vreemde (neutraal persoon)

– Een moeilijk persoon

– Alle wezens

Het is mogelijk om een moment voor te stellen waarbij iemand gelukkig of vreugdevol was.

Bij Altruïstische vreugde moet ik zelf altijd aan een moment van mijn dochtertje (op dat moment net 3 jaar) denken. Wij geven haar graag zo min mogelijk suiker en heel af en toe mag ze een koekje of een ijsje hebben.
Laatst kwam ik thuis van de supermarkt met een pak koekjes. Ze zegt “Heb jij koekjes gekocht?”. Ik antwoord “Ja, maar ze zijn niet voor jou”. “O” zegt ze. “De koekjes zijn voor oma, die komt vanavond op visite” vul ik aan. Zo’n 4 uur later komt oma eraan en mijn dochter rent naar de voordeur en schreeuwt “Oma! Oma! Papa heeft koekjes voor jou gekocht voor bij de koffie!”.
Ze was zo blij voor oma dat zij die koekjes kreeg, ondanks dat zij deze niet kreeg. Dat is Mudita.

Eigenlijk zelfs dubbele mudita want ik wordt vreugdevol bij het denken aan de vreugde van mijn dochter die vreugdevol was voor de aanstaande vreugde van oma. En zo verspreid Mudita zich voort.

Gelijkmoedigheid meditatie – Upekkha meditatie

De traditioneel Boeddhistische zinnen die we reciteren zijn:

“All beings are the owners of their karma; their happiness and unhappiness depends upon their actions, not on my wishes for them’.

Voor veel mensen is het woord Karma hierin lastig. Bedenk hiermee dat wordt bedoeld dat alles afhankelijk van elkaar is. Dat onze intenties en handelingen er toe doen m.b.t. de uitkomst.

Je kunt hier ook je eigen zinnen bedenken die bij onze huidige tijd passen, zoals:
“[Eventueel naam], ik weet jij hebt pijn. Ik ben niet in staat het ontvouwende (leven) te controleren. Ik geef om je en dit zal je pijn dragelijker maken”

of

“[Eventueel naam], ik geef om je. Ik weet jij hebt pijn. De dingen zijn zoals ze zijn en ik ben niet in staat dit te veranderen.”

Het gaat niet om de woorden. Maar het ontwikkelen van de intentie.

De volgorde bij gelijkmoedigheid verschilt met die van de andere Brahma-Vihara meditaties.
– Start met een neutraal persoon (of wellicht beter gezegd, een bekende vreemde). Het is het makkelijkste om hier je gelijkmoedigheid op te oefenen.

– Een inspirerend persoon

– Een vriend
– Iemand die je niet mag
– Jezelf
– Alle wezens

Gelijkmoedigheid is NIET onverschilligheid. Dan zit je er ver naast. Dit kan ook een ongemerkt proces zijn als je gelijkmoedigheid beoefend. Als je enige vormen van aversie bespeurt kun je tijdelijk stoppen met het beoefenen van gelijkmoedigheid en overgaan tot het opnoemen van liefdevolle wensen.

Met gelijkmoedigheid wordt bedoelt dat we niet gevangen worden daar dat wat we ervaren. Wanneer gelijkmoedigheid goed is ontwikkeld, geeft het een sterk gevoel van vrede.

Zelf gebruik ik ook wel eens het woord ‘evenwichtigheid’ als ik merk dat ik voor een persoon of groep zit die moeite, of verkeerde associaties hebben bij het woord gelijkmoedigheid. Evenwichtigheid wordt meer als een leiderschapskwaliteit gezien en valt dan in betere aarde. Evenwichtigheid komt heel dichtbij de lading van gelijkmoedigheid.

Onlangs heb ik een ‘hart-retraite’ gedaan bij Heather Sundberg en zij had een mooie uitleg over gelijkmoedigheid (vrij vertaald naar het Nederlands):
“Gelijkmoedigheid is de balans en ruimte tussen
niet-reactive geest en hart
gegrond in wijsheid
dat een diep ‘er om geven’ ondersteund
en leidt tot een passende reactie”

 

 

vier hartkwaliteiten brahma viharas

 

Koan: Vertoeven in het niet weten.

Sommige mensen blijven maar in het rationele zitten. In het neurotisch denken. Niet alleen over praktische zaken, nee vaak zelfs over spirituele vragen. Hoe zit het met zus? Hoe zit het met zo?
Uiteindelijk gaat het bij meditatie over herkenning en ervaren van datgene dat niet in woorden is uit te leggen.

In de Zen weten ze raad voor deze neurotische gedachten patronen. Zij gebruiken Koans. Dit zijn raadsels die je geest dwingen om ‘in het niet weten’ te gaan vertoeven. Vragen waar geen rationeel antwoord op is.

Veel gebruikte Koans zijn:

  • Hoe klinkt het geluid van 1 klappende hand?
  • Als een boom valt in het woud, en er is niemand om hem te horen, maakt hij dan een geluid?
  • Wie is het die nu denkt (met andere woorden, wie ben ik?)
  • Hoe zag je gezicht eruit voordat je moeder was geboren?

 

De Vijf Krachten bij Meditatie

Wat zijn De Vijf Sterktes in Boeddhisme?

Als we mediteren ontwikkelen we bepaalde ‘krachten’ die ons helpen om meer mindful en met meer tevredenheid door het leven te gaan. Indien je op regelmatige basis mediteert kom je in een ‘heilzame’ vicieuze cirkel terecht, want deze krachten (of ook wel sterktes genoemd) ondersteunen ons ook weer ons meditatieproces waardoor we meer kunnen ‘profiteren’ van de effecten van meditatie.

De Vijf Spirituele Krachten zijn:

  1. Vertrouwen / Overtuiging
  2. Energie / Inzet / Vastberadenheid
  3. Mindfulness
  4. Concentratie
  5. Wijsheid

Deze krachten werken door in ons dagelijks leven, waardoor we ons leven op een hele andere manier kunnen leven en beleven, dan als we niet met meditatie bezig zouden zijn.

De vijf krachten hebben ook een bevorderende, ‘heilzame’ werking tegen hindernissen (hindernissen in meditatie maar ook in het dagelijks leven).  Zo helpt vertrouwen tegen twijfel, energie tegen slaperigheid, mindfulness tegen achteloosheid, concentratie tegen afleiding en wijsheid tegen onwetendheid.

Ook door specifiek Metta meditatie te beoefenen kun je alle vijf Spirituele Krachten cultiveren.

Lees ook het artikel over hoe de vijf krachten ontstaan nadat je balans en harmonie hebt ontwikkeld tijdens meditatie.

 

vijf krachten boeddhisme meditatie

In balans en harmonie door meditatie

Meditatie brengt ons in harmonie

Als we mediteren brengen we onszelf in harmonie. Denk hierbij aan ons lichaam, onze emoties, onze gedachten en overtuigingen. Soms zijn we flink uit balans en dienen we hier wat aan te doen buiten de meditatie om. Zoals meer bewegen of gezonder eten als we fysiek uit balans zijn. Of we gaan naar een psychiater als we bijvoorbeeld depressief of verward zijn. Meditatie kan dit niet zomaar oplossen en het is zelfs zo dat als je dermate uit balans bent dat het een ‘wijze’ meditatie in de weg staat. Maar als er geen excessen zijn, dan helpt meditatie om meer balans en harmonie te krijgen.

Doordat we veel worden gedreven door verlangens en afkeer, is er vaak sprake van onbalans. Meestal zelfs onbewust en voor een grote groep mensen zelfs onwetend.

Werken met dat wat uit balans is, ter ondersteuning aan de meditatie

Alleen al door de tijd te nemen om stil te zitten, gadeslaan met een oordeelloze en accepterende houding, schept balans. Soms is het echter behulpzaam en ‘wijs’ om voorafgaand aan de meditatie iets te doen aan datgene dat uit balans is. We kunnen bijvoorbeeld wat yogaoefeningen of ‘mindful movements‘ doen om zowel aan ons lichaam te werken als aan onze mentale gesteldheid (Osho heeft speciaal ook meditaties ontwikkeld speciaal om voorafgaand aan de meditatie eerst ‘meer in je lichaam te komen’). Ook kunnen we werken aan onze gemoedstoestand. Er zijn gemoedstoestanden die ondersteund werken aan de meditatie zoals vreugde, dankbaarheid en geïnspireerd zijn. Hieraan kunnen we iets doen door van te voren iets te lezen waarvan we weten dat het bijdraagt aan onze ondersteunende gemoedstoestanden. Of we kunnen (in tegenstelling tot in de meditatie waarin we niet reactief zijn) onze ratio gebruiken door te kijken hoe we geïdentificeerd zijn met hetgeen dat er in ons omgaat. Of we gebruiken onze ‘mind’ of ratio om te herkennen welke overtuigingen er zijn die een ‘heilzame’ meditatie in de weg staan. Door dit van bovenaf te onderzoeken schept dit vaak al ruimte en afstand waardoor we ons hier meer los van kunnen maken.

De vijf krachten die ontstaan door meditatie

Je weet (intuïtief) dat je in harmonie komt doordat je meer kalmte, vreugde, lichtheid en tevredenheid voelt. En als alles in harmonie komt, ontwikkel je ‘krachten’ die het proces zelf weer ondersteunen. De vijf krachten zijn vertrouwen, energie, opmerkzaamheid, concentratie en wijsheid. En doordat je jezelf traint om alle facetten in harmonie te krijgen en ook te houden in het dagelijks leven, werken deze krachten steeds langer door. Hierdoor zijn deze vijf krachten steeds langer en sterker aanwezig wat er voor zorgt dat je ook minder snel uit balans en harmonie raakt.

Je merkt dan ook dat als je een retraite van enkele dagen of langer ondergaat, dat deze krachten zeer sterk aanwezig zijn. En als je na een retraite minder mediteert, dat deze krachten ook langzaamaan meer naar de achtergrond verdwijnen. Daarom ook het belang om met regelmaat te mediteren.

Lees hier meer over de Vijf Krachten bij Meditatie.

balans harmonie door meditatie

Relevante vragen bij dit topic:

  • Hoe kom ik meer in balans?
  • Wat zijn de effecten van meditatie?
  • Waarom mediteren?
  • Wat zijn de vijf sterktes in het Boeddhisme?
  • Waarom yoga beoefenen?

 

Meditatielessen in Zwolle – Wanneer beginnen de lessen weer?

“Mama, wanneer beginnen de meditatielessen weer?” Dit is het mooiste wat ik van mijn deelnemers meer dan eens heb gehoord. Kinderen voelen aan hoe je erbij zit. Je staat zelf in het centrum van je eigen leven.

Door de meditatie en bijhorende zienswijze:
– word je (meer) opmerkzaam op je eigen emoties
– doorbreek je (onbewuste) patronen en conditioneringen
– stop je met altijd maar reactief zijn, je krijgt een keuze van hoe te reageren op een meer ‘wijze’ manier
– krijg je inzicht in de oorzaken van ongemak, frustraties en grotere vormen van lijden en de tools hier op een andere wijze mee om te gaan.

Meditatie kan op diverse manieren. Afhankelijk van wat bij je past en waar je aan toe bent kun je kiezen uit diverse vormen. Ik geef de ene week ‘Inzicht-Meditatielessen’ en de andere week ‘Meditatie Plus’ lessen. De ‘Inzicht-meditatielessen’ zijn vooral gericht op de klassieke Vipassana meditatie en bevatten met name zitmeditatie, loopmeditatie en mindful oefeningen. De ‘Meditatie Plus’ oefeningen bevatten naast Inzicht-meditatie meer actieve meditaties van onder meer Osho. De actieve meditaties zijn gericht op de Westerse mens die door alle prikkels maar moeite heeft om opeens alert en opmerkzaam stil te gaan zitten.

Lees hier meer informatie over de meditatielessen die ik in Zwolle geef.

In mijn lessen probeer ik een brug te slaan tussen de klassieke Boeddhistische filosofie/psychologie en de moderne mens in de Westerse cultuur. Boeddhisme zonder religieuze aspecten zo gezegd.
Hoewel het populaire ‘mindfulness’ een belangrijk aspect is, gaat het verder dan dat alleen. Mindfulness zonder een ‘wijze’ ziens- en handelswijze heeft geen grond.

Ieder half jaar starten er weer nieuwe meditatielessen in Zwolle.

Aanmelden voor de introductiecursus en lessen kan door een mail te sturen naar info@meditatiezwolle.nl of kijk voor de lesdata en kosten op www.meditatiezwolle.nl

 

Vihara meditatiecentrum en webshop

 

Ontspannende muziek – Yoga en meditatie muziek en mantra tips

Graag deel ik wat uit mijn muziek collectie die ik gebruik als ontspannende achtergrondmuziek, meditatiemuziek, mantra’s of nummers/albums die gewoon fijn zijn om naar te luisteren 🙂 Heb jij goede toevoegingen? Laat het weten in een reactie onderaan dit blog!

Craig Pruess and Ananda ♥ Devi Prayer

Een prachtig nummer van ruim 21 minuten. Vooral bekend door het album Anthony Robbins’ Sacred Blessings. Beluister het nummer op Spotify (ook te vinden op b.v. Youtube).

Jonsi & Alex ♥ Boy 1904

Dit is een betoverend nummer uit de categorie Ambient Muziek. Jonsi is ook wel bekend van de band Sigur Ros. Niet perse voor yoga en meditatie, maar zeker wel ontspannend. Hemels als ik het nog een woord mag geven. De ‘vocals’ schijnen in 1904 al te zijn opgenomen.

Luister het nummer op Spofity.

Moby ♥ Long Ambients

Zoals Moby zelf aangeeft: “De laatse jaren heb ik heel, heel, heel stille muziek gemaakt om naar te luisteren als ik yoga beoefen, als ik slaap, mediteer of in paniek schiet. Ik heb inmiddels 4 uur aan muziek en ik heb besloten om dit weg te geven.” Je kunt de muziek downloaden of via diverse internetkanelen streamen. Klik hier.

 

Deva Premal ♥ Gayatri Mantra (2 uur)
Deva Premal - Gayatri Mantra muziek
Deva Premal mag natuurlijk niet ontbreken 🙂 Hier een Youtube link met 2 uur Mantra muziek van Deva Premal. De video bevat ook nog eens prachtige visuals en filmpjes. Klik hier. of bekijk hieronder de video.

 

 

 

Wat is jouw favorite muziek?

Laat jouw tips voor inspirerende of ontspannende muziek hieronder achter. Bedankt!

Verschil tussen Metta meditatie en Positieve affirmaties

Lees ook: De Vier Hartkwaliteiten

Wat is eigenlijk het verschil tussen Metta meditatie en Positieve affirmaties?

Deze vraag krijg ik vaker. Graag geef ik hier wat meer uitleg over.

Bij Metta wensen we liefdevolle vriendelijkheid naar onszelf en anderen.
Bijvoorbeeld ‘Dat ik gelukkig mag zijn’ of ‘Dat ik veilig mag zijn’.

Nu krijg ik wel eens de vraag of je het ook anders kunt formuleren, bijvoorbeeld door het te benoemen als ‘Dat ik gelukkig ben’ of ‘Ik ben gelukkig’. Als het voor de persoon werkt om het weg te laten, dan kan dit. Maar dan zou je het geen Metta meditatie meer kunnen noemen, maar meer een positieve affirmatie inderdaad.

Het lijkt een nuance verschil, maar vanuit het perspectief van de achterliggende filosofie is het een heel groot verschil.

Door het te ‘wensen’ dwing je niets af. Dus je wenst jezelf of een ander liefdevolle vriendelijkheid/geluk/vrede/veiligheid, etc., terwijl je er vrede mee hebt dat de dingen zijn zoals ze zijn.

Je ‘gunt’ het jezelf of de anderen, met een acceptatie zoals het is, zonder verwachtingen te hebben van een uitkomst.

Je kunt het niet afdwingen. Door het te ‘stellen’ in plaats van ‘te wensen’ ontbreekt de acceptatie.

 

Ik vind dat Heather Sundberg er een mooie omschrijving van geeft.

Zij spreekt van ‘near misses’ en ‘far misses’ als we de hartkwaliteiten nader bekijken.

Boosheid is bijvoorbeeld een ‘far miss’ bij liefdevolle vriendelijkheid.

Geluk (als voorbeeld) verlangen of afdwingen is, net als hoop, een ‘near mis’. Het komt in de buurt, maar is het net niet.

 

Hoop is dus ook een ‘near mis’. De andere kant van de medaille bij hoop is angst.

‘Ik hoop dat het zo gaat’ > ‘Ik ben bang dat het niet zo gaat’

 

Wel maak ik de kanttekening dat het uiteindelijk niet om de woorden gaat, maar om de intentie.

Het kan best zijn dat degene die deze zinnen uitspreekt het niet probeert af te dwingen, maar het ook ‘wenst’ in haar eigen woorden.

Dat is uiteraard prima. Maar bij overdracht van Metta meditatie leidt het tot verwarring bij degenen die ermee aan de slag gaan.

 

De woorden komen uit het Traditioneel Boeddhisme en de formulering stuit daarom wel eens op weerstand. Dat deed het bij mij in het begin ook.

Kies dan woorden die beter passen. Bijvoorbeeld ‘Ik gun mijzelf dat ik gelukkig ben’, ‘ik gun mijzelf dat ik veilig ben’, etc.e

Zelf gebruik ik inmiddels wel de traditionele formulering, maar heb ik wel andere woorden die beter passen. Dit verschilt overigens periodiek. Voorbeelden zijn:

‘Dat ik sterk en vitaal mag zijn’ (traditioneel is het ‘dat ik gezond mag zijn’)
‘Dat ik liefde mag zijn’ (dit vind ik een erg mooie. Niet alleen liefde ervaren, maar het ook uitstralen)
‘Dat ik vrede mag hebben hoe het leven zich ontvouwt’ (traditioneel is het ‘dat ik vredig mag zijn’)

LEES OOK:

Metta Meditatie uitleg

De Vier Hartkwaliteiten

metta meditatie

Geleide Meditatie bij Angst gevoelens

Speciaal voor momenten dat je angst ervaart heb ik een geleide meditatie ingesproken. Je kan deze beluisteren op het moment dat je angst gevoelens ervaart, of op een ander moment zodat je een andere verhouding met angst leert te krijgen als deze in de toekomst opkomt.

Er is bewust geen harde klank van bijvoorbeeld een klankschaal op het einde, waardoor je de meditatie ook goed in bed kunt beluisteren als je wakker bent met angst gevoelens en de intentie hebt om weer verder te slapen. Je kan het dan automatisch laten aflopen. Ook is de meditatie aan het einde niet beindigd. Je kunt zo lang als je wilt de meditatie voortzetten, zonder begeleiding. 

 

Geleide meditatie door Gerjan Schoemaker, Vihara

 

De Vier Nobele Waarheden en het Achtvoudige Pad

De vier Nobele waarheden zijn:

  • 1. Er is Dukkha (Vanuit het Pali wordt Dukkha vaak vertaald naar lijden maar ook stress/ontevredenheid/ongemak valt hieronder; Het gaat niet altijd zoals we wensen) – Meer over: Eerste Nobele Waarheid
  • 2. Het lijden heeft een oorzaak – Meer over: Tweede Nobele Waarheid
  • 3. Er is een einde aan het lijden mogelijk
  • 4. Het einde van lijden kan worden bereikt d.m.v. het achtvoudige pad:
    1. Juist zien (Begrijpen wat Dukkha inhoudt, de oorzaak van Dukkha begrijpen, begrijpen hoe Dukkha ophoudt, het pad begrijpen dat leidt tot opheffing van lijden. Maar ook de karakteristieken van bestaan).
    2. Juiste motivatie (ook wel juiste intentie. Een juiste intentie kan je onder meer ontwikkelen door de beoefening van Metta meditatie)
    3. Juist spreken (geen leugens, roddelen, laster etc. lijdt tot verwarring/onrust)
    4. Juist handelen (niet stelen, seksueel wangedrag, etc. lijdt tot verwarring/onrust)
    5. Juiste manier van levensonderhoud (onder ander vanuit ethisch aspect bekeken, kun je jezelf in de spiegel aankijken? En ook is het bevordelijk voor de ontwikkeling van de Verlichtingskwaliteiten.)
    6. Juiste inspanning (niet krampachtig/gespannen, niet lui, maar alert zijn in het moment met een bepaalde lichtheid. Dit is voor iedereen anders en een ieder dient hier de middenweg in te zoeken)
    7. Juiste aandacht/opmerkzaamheid/meditatie (in het nu aanwezig) > Je kunt mindful zijn op de vier velden van aandacht: 1. Lichaam 2. Geest 3. Gevoelens 4. Mentale objecten (zie het schema van de Satipatana Sutta)
    8. Juiste concentratie > Concentratie is een zijnskwaliteit. Je kunt de het niet afdwingen, maar wel de voorwaarden voor scheppen. Onder meer door concentratie en juiste inspanning. Concentratie is dan ook meer een uitkomst van het zesde en zevende aspect van het pad.

Hoe kan dit achtvoudige pad concreet in de meditatie en in je dagelijks leven worden toegepast en hoe reduceert dit het lijden en komt dit het geluk ten goede? Hierover zal ik vanaf nu een aantal blogartikelen schrijven en hieronder deze artikelen opsommen.

Lees ook dit artikel geschreven door Bhikku Bodhi over het achtvoudige pad (Engels talig) 

Hoe kunnen de Vier Nobele Waarheden en Het Achtvoudige pad in het dagelijks leven worden toegepast?

Het is interessant om regelmatig te reflecteren bij ‘lijden/stress/ongemak’ of er ook ‘onnodig’ lijden is voortkomend uit verlangen of afkeer. De tweede pijl die ik toelicht in de Eerste Nobele Waarheid.
Willen we iets bereiken dat (nog) buiten onze mogelijkheden ligt? Willen we iets vasthouden (denk aan een situatie, bezit, persoonlijkheden, fysieke omstandigheden, mentale omstandigheden, etc) dat van ons weg dreigt te gaan of al bij ons weg is?
Of de andere kant van dezelfde medaille: Willen we de dingen anders dan ze zijn? Willen we iets niet, dat we wel op ons bordje krijgen?
Als dat zo is ga dan na wat voor invloed dit op je heeft in alle aspecten.
Heb hier geen oordeel over, maar bekijk het als het ware van bovenaf, met mildheid, met een innerlijke glimlach. Vervolgens kun je ook het Achtvoudige pad bij langsgaan en inzicht proberen te krijgen in hoe het ‘lijden’ dat zich heeft aangediend zich verhoudt tot het Achtvoudige pad. Door dit te doen krijg je inzicht. Onder meer in welke verlangens heilzaam zijn en welke niet.
Een uitspraak die volgens mij van Nisargadatta afkomstig is: De meeste mensen handelen vanuit verlangen en afkeer. Verlichte mensen handelen vanuit wijsheid en liefde.
Ik toets mijn gedrag en overtuigingen hier regelmatig aan.

Belangrijk om in ogenschouw te nemen

– Dukkha wordt vaak vertaald als lijden. Hiermee worden niet alleen grote vormen van lijden mee bedoeld zoals ziekte en dood, maar juist ook stress en kleine ongemakken als frustraties en ontevredenheid. Het gaat niet altijd zoals wij wensen.
– Graag spreek ik in eerste instantie over het reduceren van lijden/ongemak in plaats van het ‘opheffen van lijden’
– Anatta wil niet zeggen dat er geen zelf is, maar als je juist ziet (non-dualistisch) dan zie je geen zelf meer. Er is niet een onveranderlijk, permanent iets dat we zelf kunnen noemen. Volgens de geschriften wou de Boeddha op de vraag “is er geen zelf?” geen antwoord geven. Bij juist zien verdwijnt de vraag en is hier geen antwoord nodig.

Op deze pagina heb ik een filmpje staan van Paul Smit over Wat is Non-Dualiteit

In het volgende artikel gaan we dieper in op: De Eerste Nobele Waarheid en lees hier ook mijn artikel over De Tweede Nobele Waarheid.

Door Gerjan Schoemaker, Vihara meditatie

 

Het achtvoudige pad

Favoriete Geleide Meditaties

Geleide Advaita, Vipassana en Mindfulness meditaties.

Soms is het fijn om een begeleide meditatie te doen. Het werkt mogelijk inspirerend, tot verdere concentratie en/of tot inzichten.

Hieronder enkele van mijn favoriete Geleide meditaties. Hierbij heb ik gekozen voor meditaties vanuit verschillende stromingen en met verschillende invalshoeken. Zo benadert Tara Brach het vooral vanuit de Vipassana meditatie, Thich Nhat Hanh legt vooral de nadruk op mindfulness en ‘verwonderend zijn’ terwijl Mooji de meditatie vooral vanuit de Non-dualiteit begeleid. Allen even bijzonder om te luisteren.

Weet jij ook nog een Geleide meditatie? Laat een tip achter als reactie onderaan deze pagina!

Mooji – Geleide Advaita Meditatie

Een geleide meditatie vanuit de Advaita en Non-dualiteit. Mooji heeft een prachtige stem, fijn om naar te luisteren. Bij deze meditatie leer je onder andere om je identificaties te zien en los te laten. Word je (weer) bewust van wat voorbij komt, en wat je niet bent. Deze meditatie duurt 56 minuten. Een hele zit, maar de moeite waard.

Tara Brach – Geleide Vipassana Meditatie

Een geleide Vipassana meditatie. Tara Brach is de oprichter van de Insight Meditation Community in Washington.

Thich Nhat Hanh – geleide Mindfulness Meditatie

Thich Nhat Hanh is Zen boeddhist en ‘meester in mindfulness en dankbaarheid/verwondering’. De youtubevideo duurt 36 min. echter de geleide meditatie maar zo’n 10 minuten. Het is aan te bevelen om niet na 10 minuten te stoppen, maar daarna te blijven luisteren. Thich Nhat Hanh geeft je zeer praktische tips voor mindfulness in het dagelijks leven.

 

Wij hebben op vihara.nl/downloads ook nog enkele Nederlands gesproken geleide meditaties en ontspanningsoefeningen staan die je kan streamen of downloaden.

Goede zithouding bij meditatie

Een goede zithouding bij meditatie is erg belangrijk. Een verkeerde zithouding kan namelijk leiden tot fysieke klachten. Vaak in de rug, maar mogelijk ook in de enkel, knie of heupgewrichten.

Ongemakken en/of pijntjes zijn niet te voorkomen

Let wel, het is niet zo dat een goede zithouding pijntjes volledig kan voorkomen. Integendeel, zelfs zeer ervaren yogi’s ervaren wel eens sensaties in de benen, onderrug en/of bovenrug. Vanuit de meditatie gezien worden deze ‘pijntjes’ echter gebruikt als oefenobject. Bij de meditatiebeoefening proberen we te ‘zijn met dat wat er is’. Kriebel gebruik ik ook vaak als voorbeeld. Als er kriebel is probeer er dan bij te zijn zonder in te grijpen. Dus niet krabben. Je zal zien dat het vanzelf weer naar de achtergrond verdwijnt. In het leven komen we ook lijden en ongemakken tegen. Pijntjes tijdens de meditatie geven inzicht in hoe we ons hiermee verhouden en tegelijkertijd kunnen we het ook gebruiken om hiermee te oefenen.

Blessure-pijn of groeipijn?

Zelf maak ik vaak onderscheid in groene pijn en rode pijn. Of ook wel blessure-pijn of groeipijn. Met blessure-pijn bedoel ik pijntjes die ontstaan door een verkeerde (zit)houding die tot een blessure of lang blijvende pijn leiden. Met groeipijn bedoel ik pijntjes waar je van kan leren, zoals hierboven beschreven. Groeipijn gaat vrij snel of direct weg zodra je opstaat. Een slapend been is vaak een vorm van groeipijn. Een ongemak waarbij we meestal niet van houding hoeven te veranderen.

Ontspannen zitten. Een tijdje zonder echte pijntjes.

Veel mensen hebben de veronderstelling dat je in een lotushouding moet zitten als je gaat mediteren. Als je dit makkelijk kan doen dan adviseer ik dit ook, maar voor de meeste Westerse mensen is dit niet eenvoudig te doen.
Als stelregel gebruik ik vaak dat je minimaal 15 minuten in een bepaalde houding moet kunnen zitten voordat er echt een noodzaak is om te verzitten. Liever 20 minuten. Als je net begint met mediteren mag dit uiteraard een kortere tijd zijn. Het is niet zo dat je dan geen ongemakken mag waarnemen, maar het moet niet zo zijn dat je na 7 minuten perse moet verzitten omdat je anders teveel pijntjes ervaart.

Onderzoek daarom wat voor jou de juiste zithouding is, een houding waarin je voor een langere tijd zonder pijntjes in de benen, onderrug of bovenrug kan blijven zitten. Dit kan voor veel mensen ook betekenen dat ze beter op een stoel kunnen zitten en sommige mensen kunnen zelfs beter gaan liggen (eventueel hierin afwisselen).

Waar op letten bij de zithouding?

Het is belangrijk dat je ontspannen kan zitten, en toch in een waardige houding. Rechtop.
Je wervelkolom moet een mooie S vorm aannemen. Veel mensen die verkeerd zitten hanteren een C vorm.
Een S vorm krijg je door je bekken een klein beetje naar voren te kantelen terwijl je jezelf volledig strekt. Je kruin rijkt naar het plafond of de lucht. Ga na of je lichaam geen onnodige spanningen vasthoudt. Je benen, schouders, kaken en voorhoofd zijn daarbij belangrijke aandachtsgebieden. Je kan je schouders een keer iets optillen en vervolgens naar achter laten zakken waardoor je borstgebied zich verder opent en de schouderbladen iets dichter naar elkaar komen. Ik adviseer je handpalmen naar boven te leggen omdat ook dit op subtiel niveau je borstkast nog iets verder opent.

Zorg voor een goed meditatiekussen
Als je er voor kiest om in kleermakerszit of een lotushouding te zitten, zorg dan dat je kussen hoog genoeg is. Over het algemeen geldt dat mensen die lenig zijn een laag meditatiekussen nodig hebben (en soms zelfs geen kussen) en mensen die minder lenig zijn een hoog meditatiekussen (of een stoel). Zorg dat je een beetje op de punt van het kussen zit, waardoor je bekken wat verder naar voren kantelen (zie alinea hierboven).

Om de juiste hoogte te krijgen kan je ook wat boekweit uit het meditatiekussentje halen.

Er mogen geen spanningen meer zijn in de benen. Bij veel mensen liggen de onderbenen en knieën niet op de grond. Doordat deze dan geen ondersteuning hebben, houden ze nog spanningen vast in de benen. Zorg dan voor een kussentje voor onder de benen. Je kan ook kiezen voor een deken of een sierkussentje wat je thuis nog hebt liggen. Als het maar zacht is en er voor zorgt dat je benen omhoog blijven.

Verder kan je ook kiezen voor een meditatiebankje of een stoel. Je hebt meditatiebankjes waarbij de benen en knieën aan de zijkant van de poten komen te liggen, en ook meditatiebankjes waarbij deze tussen de poten van het bankje door komen te liggen. Beide is prima, kijk hierbij wat voor jou het meest prettig aanvoelt.

Zorg voor een zachte ondergrond

Ga niet zomaar op de vloer zitten, maar zorg voor een zachte ondergrond. Dit kan bijvoorbeeld een opgevouwen badhanddoek zijn of een yogamat. Persoonlijk adviseer ik echter altijd een meditatiemat te gebruiken.

Alle ondersteunende artikelen kan je kopen in de Vihara webshop

Video’s

Ter verduidelijking en wellicht ook wat andere aandachtspuntjes enkele Youtube filmpjes over een goede zithouding:

 

Door specifieke yogaoefeningen kan je ook werken aan meer flexibiliteit in de benen waardoor je beter in een kleermakerszit of lotushouding kan komen.  Zie bijvoorbeeld onderstaande video’s:

 

 

Door Gerjan Schoemaker
meditatieleraar Vihara

 

Meditatie maakt je niet overschillig of een mak schaapje

Meditatie maakt NIET onverschillig

Als je voor het eerst uitleg krijgt over (delen van) de Boeddhistische filosofie en of meditatie kan het zijn dat dit de indruk geeft dat je wat onverschillig en passief wordt. Dit is echter niet het geval en graag licht ik hier een en ander over toe om misverstanden uit de weg te ruimen.

Acceptatie BETEKENT NIET Je er bij neerleggen
Gelijkmoedigheid BETEKENT NIETonverschillig

Acceptatie
Meditatie betekent in de kern 'zijn met dat wat er is', zonder oordeel. We accepteren hetgeen dat het leven aan ons presenteert.
Acceptatie betekent echter niet dat je jezelf overal bij neerlegt. Integendeel, door bewustwording en opmerkzaamheid zien we meer helder wat er gebeurt en hebben we de keuze om hiernaar te handelen. Door het te accepteren en niet in verzet te gaan tegen 'wat is' zal je ook minder krampachtig/geforceerd reageren en juist 'beter' handelen.

Onlangs hoorde ik iemand een metafoor maken:
Het leven is een spelletje Tetris. Je accepteert wat zich aandient en gaat hiermee aan de slag. Dus als je met Tetris vier vakjes op een rij vrij hebt kan je wel wensen voor een liggend balkje, maar als zich wat anders aandient accepteer je dat en geef je deze een zo goed mogelijke plek.

Gelijkmoedigheid
In de Boeddhistische filosofie wordt veel het woord gelijkmoedigheid gebruikt. Persoonlijk gebruik ik liever de term 'evenwichtig', als dat passend is. Evenwichtigheid heeft voor mij, als Westerse mens, een betere accociatie. Er wordt dan ook niet bedoeld dat als je gelijkmoedigheid ontwikkeld dat je passief, emotieloos en/of onverschillig wordt. Het betekent meer dat jij controle hebt over je emoties in plaats van dat emoties controle hebben over jou!

Omgaan met te sterke hindernissen tijdens meditatie

Hoe ga je om met extreem sterke 'bezoekers' tijdens meditatie?

Voorafgaand aan dit bericht is het wellicht goed om eerst het blog te lezen over de toepassing van meditatietechnieken bij verschillende soorten afleidingen/bezoekers.

Het kan voorkomen dat tijdens de meditatie, of in het dagelijks leven, je wordt overvallen door een extreem sterke 'hindernis' of 'bezoeker'. Normaal gesproken proberen we hiermee om te gaan door deze intuitief te analyseren totdat het minder sterk wordt (lees hier meer over de toepasbare meditatietechnieken). Echter kan een bezoeker zo extreem en overweldigend zijn dat het niet lukt om vanuit de rol van de toeschouwer de bezoeker te observeren. Vaak bij gebeurtenissen en emoties die wij als zeer heftig ervaren. Indien dit lang aanhoudt, lukt het niet meer om goed te mediteren. In deze gevallen kan je de volgende technieken toepassen:

– BEWUST LIEFDEVOLLE VRIENDELIJKHEID OPROEPEN
Dit kan je doen door aan jezelf liefdevolle wensen te richten en/of aan iets te denken waar jij blij van wordt. Het is daarom goed om voor je zelf na te gaan wat voor jou 'hulpmiddelen' kunnen zijn. Bijvoorbeeld als je aan een bepaalde persoon denkt, een herinnering aan een bijzonder moment, een fictieve scenario, etc.. 

– RESOLUUT EN TOCH LIEFDEVOL TERUGKEREN NAAR JE BASISOPJECT
Normaal gesproken blijven we vanuit de rol van de toeschouwer kijken naar onze afleidingen totdat deze langzaamaan minder sterk worden. Echter in deze gevallen kunnen we resoluut terug gaan naar ons basisobject. Bij de zitmeditatie is dit meestal de buikademhaling en bij de loopmeditatie de voeten. Doe dicht wel liefdevol! 

– DE WENS DOEN DAT JE EEN FRACTIE VAN EEN MOMENT BEVRIJD MAG ZIJN VAN DEZE HINDERNIS. ALS DAT IS GELUKT, DAN DOE JE DE WENS DAT JE 2 FRACTIES VAN EEN MOMENT BEVRIJD VAN DE HINDERNIS MAG ZIJN. VERVOLGENS, 4, 8, 16 TOTDAT DE MOMENTEN SAMENSMELTEN.
Bedenk hierbij dat een wens doen iets anders is dan een (krampachtig) verlangen. Je wenst dat je bevrijd mag zijn van de hindernis, maar je accepteert hoe het zich ontvouwt.

Bedenk hierbij dat al het samengestelde vergangelijk is. Dus ook deze hindernis die op je pad is gekomen zal weer verdwijnen.

Geralteerde artikelen:
– meditatietechnieken bij verschillende soorten afleidingen/bezoekers
De vijf hindernissen
RAIN methode

 

Door Gerjan Schoemaker
Meditatieleraar Vihara

Osho Kundalini Meditatie

Een van de meest prettige meditaties van Osho om te doen vind ik de Osho Kundalini. Een zusje van de Osho Dynamic.
De Kundalini kan je het beste in de avond, na zonsondergang, beoefenen.

Waarom de Osho Kundalini?

Osho heeft veel van zijn meditaties speciaal ontwikkelt voor de ‘Westerse mens’. De moderne mens heeft met veel prikkels te maken en heeft daardoor moeite om stil en alert te gaan zitten op een kussen. Een meerdaagse retraite kan helpen om tot verstilling te komen, maar door de oefeningen van Osho wordt dit proces wat versnelt. Door de technieken die Osho aanreikt kom je meer in je lichaam en uit je hoofd. Je gaat VAN ‘DOEN’ NAAR ZIJN’.

Specifiek de Osho Kundalini Meditatie zorgt daarbij ervoor dat je waar je blokkades hebt of de energiestroom wordt oderdrukt, de energie weer/meer gaat stromen. De eerste twee fasen, het schudden en dansen, zorgt dat wat vast en rotsachtig is gaat smelten. Blokkades transformeren door het schudden en dansen in levensenergie. In vreugde en plezier. In de twee opvolgende fases komen we tot verstilling. We zijn dan beter in staat om tot verstilling te komen. Om tot rust te komen aan het eind van de dag.

Het is niet zo dat de getransformeerde energiestroom alleen helpt om op dat moment tot verstilling te komen. Het is zo dat als je de Osho Kundalini Meditatie met regelmaat beoefend dat je de transformatie meeneemt in je dagelijks leven.

Geniet er van

Je mag van de Osho Kundalini genieten. Maak het licht voor jezelf!

Een beetje ongemakkelijk?

Net als de Osho Dynamic Meditatie, kan de Osho Kundalini Meditatie een beetje ‘ongemakkelijk’ zijn als je deze voor de eerste keer (in een groep) beoefend.
Ik zeg altijd (en dat meen ik) dat dit eigenlijk heel mooi is, want dan is er op dat vlak winst te behalen! Er is immers veel waar te nemen.
– Wat voor gedachten heb je hierbij?
– Heb je er een oordeel bij?
– Waar in je lichaam kan je het ‘ongemak’ voelen?
– Houdt dit lang stand, of geef je jezelf er snel aan over?
– Veranderen de gedachten?
– Veranderen de gevoelens?
– etc.

Bovendien kan je inzicht krijgen in waarom je jezelf niet helemaal vrij voelt. Immers, vaak is je houding, een reflectie van situaties die je ook meemaakt in het dagelijks leven.

Uiteraard hoeft het niet ongemakkelijk te voelen. En kan het ook per keer verschillen.

Quote van Osho:

“ My meditation is simple.
It does not require any complex practices.
It is simple. It is singing. It is dancing. It is sitting silently ” 

Instructies Osho Kundalini

Bekijk hier de instructies voor de Osho Kundalini Meditatie. Ik adviseer deze meditatie de eerste keer onder begeleiding te doen.

 

 

 

Door Gerjan Schoemaker, meditatieleraar
Vihara webshop en meditatie

Omgaan met afleiding tijdens Vipassana meditatie. Small, Medium en Large.

Hoe ga je om met afleidingen tijdens de Vipassana meditatie

Het lukt niet (altijd) om je aandacht gericht op je anker te houden

Tijdens mediatie beoefenen we ‘zijn met wat er is’. Zonder oordeel en zonder iets te willen veranderen kijken we vanuit de rol van de toeschouwer naar wat zich aandient. We hebben de intentie om met onze aandacht bij de buikademhaling te blijven, echter zal dit niet altijd lukken. Tijdens een meditatiesessie dienen zich (meestal) bezoekers aan en raken wij afgeleid van hetgeen waarvan we de intentie hadden om bij aanwezig te zijn. Zoals gedachten, fysieke sensaties (zoals pijntjes of kriebel) en emoties. We kunnen deze afleidingen ‘bezoekers’ noemen. Als zich een bezoeker aandient en we merken dit op, accepteren we dat we zijn afgeleid en we accepteren hetgeen waardoor we zijn afgeleid. Op deze manier ontwikkelen we onder meer concentratieopmerkzaamheid en compassie.

Echter, is het goed om onderscheid te maken in de intensiteit van de bezoekers die zich aandienen.

Small, Medium en Large bezoekers

Onderscheid maken in de soorten bezoekers helpt om niet continue van meditatieobject te switchen. Als we onze aandacht aan alles dat voorbij komt zouden geven, dan zal het lastig worden om concentratie op te bouwen.

Small bezoekers

Small bezoekers zijn bezoekers die je niet van je concentratieobject afhalen. Deze dienen zich aan terwijl je wel met je aandacht bij het rijzen en dalen van de buik kunt blijven. Deze bezoekers komen en gaan, maar geef je verder geen aandacht.

Medium bezoekers

Medium bezoekers overschaduwen de buikademhaling. Je hebt de intentie om met je aandacht bij je ademhaling te zijn, maar je merkt na een tijdje op (dat kan na enkele seconden zijn maar soms ook na vele minuten) dat je bent afgedwaald. Je bent dus niet meer bij datgene waarvan je de intentie had om bij aanwezig te zijn. Dan benoem je hetgeen waardoor je bent afgeleid (bijvoorbeeld denken, voelen, horen of eventueel wat speciefieker, ‘to do lijstje maken’, ‘scenario’s bedenken’, ‘idee’, ‘onrust’, ‘angst’, ‘irritatie’, ‘pijn in de rug’, ‘slapend been’, ‘blaffende hond’, etc.) en je kijkt hier naar vanuit ‘de rol van de toeschouwer’. Van een afstandje zeg maar, zonder jezelf met hetgeen dat je afleidt te identificeren. En daarna keer je vriendelijk en toch resoluut terug naar je anker, de buikademhaling.

Large bezoekers

Bij Large bezoekers ben je, net als bij Medium bezoekers, afgeleid van het meditatieobject. Echter lukt het niet zomaar om terug te keren nadat je hiervan opmerkzaam bent geworden. Dus Large bezoekers zijn in eerste instantie eigenlijk Medium bezoekers en je merkt op dat je de intentie hebt om terug te gaan naar je anker, maar dat dit niet lukt omdat de bezoeker meer aandacht vraagt. Je kan in dat geval de bezoeker als het ware ‘ontmantelen’. Of ook wel: intuitief analyseren. Allereerst ga je na wat voor gedachten er zijn bij hetgeen dat je aandacht opeist. Probeer na te gaan, zonder in het denken mee te gaan. Dus intuitief observeren. Vervolgens kan je nagaan wat voor gemoedstoestand je hierbij hebt. Prettig, onprettig of neutraal. En daarna ga je na wat voor lichamelijke sensaties je hierbij kan waarnemen. Zeker bij bijvoorbeeld emoties is er veel waar te nemen in je lichaam. En je zal opmerken dat niets vaststaand is. Bijvoorbeeld er dient zich een gevoel van angst aan, dan is het goed mogelijk dat je een verhoogde hartslag waarneemt, wat spanning rondom je keel, etc. Maar je zal opmerken dat dit continue verandert. Is er een verschil van intensiteit in druk? Een verschil in temperatuur? Zijn er tintelingen en verschuiven die van plek en intensiteit? Etc. Op deze manier ontmantelen we hetgeen dat ons afleid en vaak wordt het daardoor minder sterk, waarna we op een gegeven moment wel terug kunnen keren naar ons meditatieobject.

Lees het volgende artikel dat hierop aansluit: Bij Medium en Large bezoekers kunnen we het ezelsbruggetje R.A.I.N. toepassen.

Het maken van onderscheid tussen de bezoekers heb ik opgedaan bij een retraite van Henk Barendrecht en als zeer waardevol beschouwd.

Door Gerjan Schoemaker
Vihara Meditatielessen en Webshop