De Vier Nobele Waarheden en Anatta in het dagelijks leven

Hoe kun je de Vier Nobele Waarheden en Anatta in het dagelijks leven toepassen?

Indien je niet bekend bent met de Vier Nobele Waarheden adviseer ik eerst dit blog artikel te lezen. En lees hier meer over Anatta of Non-dualiteit.

Reflecteren op de Vier Nobele Waarheden

Het is interessant om regelmatig te reflecteren bij ‘lijden/stress/ongemak’ of er ook ‘onnodig’ lijden is voortkomend uit verlangen of afkeer. De tweede pijl die ik toelicht in de Eerste Nobele Waarheid.
Willen we iets bereiken dat (nog) buiten onze mogelijkheden ligt?
Willen we iets vasthouden (denk aan een situatie, bezit, persoonlijkheden, fysieke omstandigheden, mentale omstandigheden, etc) dat van ons weg dreigt te gaan of al bij ons weg is?
Of de andere kant van dezelfde medaille: Willen we de dingen anders dan ze zijn? Willen we iets niet, dat we wel op ons bordje krijgen?
Als dat zo is ga dan na wat voor invloed dit op je heeft in alle aspecten.
Heb hier geen oordeel over, maar bekijk het als het ware van bovenaf, met mildheid, met een innerlijke glimlach.
Vervolgens kun je ook het Achtvoudige pad bij langsgaan en inzicht proberen te krijgen in hoe het ‘lijden’ dat zich heeft aangediend zich verhoudt tot het Achtvoudige pad.
Door dit te doen krijg je inzicht. Onder meer in welke verlangens heilzaam zijn en welke niet.
Een uitspraak die volgens mij van Nisargadatta afkomstig is: “De meeste mensen handelen vanuit verlangen en afkeer. Verlichte mensen handelen vanuit wijsheid en liefde.”
Ik toets mijn gedrag en overtuigingen hier regelmatig aan.

Reflecteren op ‘Niet zelf’ en ‘Non-dualiteit’

Voor mij is niet-zelf en non-dualiteit een zienswijze. Je kunt inzoomen en uitzoomen. Ingezoomd zit je volledig in de relatieve waarheid, uitgezoomed kijk je meer van bovenaf. Zie je de dingen zoals ze werkelijk zijn en zit je niet meer midden in het verhaal. Vanuit dit perspectief vervalt de identificatie met datgene wat we vaak voor ‘zelf’ aanzien.
Vandaag diende mij via Facebook een mooie quote aan (niet voor niets denk ik dan maar): Effort is the key in the relative; Effortlessness is the key to the absolute.
Deze quote is heel treffend. Zodra er inspanning is, dan is er spanning. Ga dit maar voor jezelf eens na.
Om vanuit het absolute perspectief te kunnen leven heb je ook inzicht en vertrouwen nodig.
Als er een diep vertrouwen is, dat alles o.k. is zoals het zich ontwikkeld (ook indien onprettig voor ‘jezelf’), dan kun je zonder echte inspanning/inzet door het leven. Moeiteloosheid is dan het sleutelwoord.
Vaak hebben we de overtuiging dat we alles moeten controleren om gelukkig te kunnen zijn. Het vergt uiteraard vertrouwen om dit ook los te kunnen laten.
Dat wil niet zeggen dat je niets doet. Maar je ziet meer dat het als vanzelf gebeurt. De doener verdwijnt.
Een mooie aflevering van Mooji (een inspirerende meester uit de Advaita Vedanta stroming) die je via iTunes kunt luisteren: https://itunes.apple.com/nl/podcast/satsang-with-mooji/id1134425259?mt=2&i=1000375944093
Hier zie je ook veel andere afleveringen van Mooji staan. Zelf beluister ik regelmatig Podcast afleveringen van Mooji.

Is alles één en bestaat er geen zelf? De kunst van in en uitzomen. Nondualiteit.

Osho meditaties, de Latihan en vele andere vormen van meditatie zijn er onder meer op gericht om te zien dat de doener kan verdwijnen. Dat alles als vanzelf gebeurt. Er wordt gesteld dat verlichte mensen alles vanuit dit perspectief beleven. Een non-duale blik waarin alles één is en er geen zelf bestaat. Het wordt ook uitgelegd als de absolute waarheid.

Wees niet ontmoedigd of geagiteerd als je geen idee hebt over het ‘niet zelf/geen zelf’ of het idee van ‘alles is één’. Toen ik begon met mediteren en mijn eerste leraar over het ‘niet zelf’ of ‘geen ik’ praatte was het voor mij ook abracadabra en ‘te zweverig’. Ik kom dan ook uit een nogal nuchter nest en de rationele weg die ik heb doorlopen als online marketeer en ondernemer brachten mij (in eerste instantie) ook niet dichter bij dergelijke zienswijzen.

Hoewel ik nu begrijp waarom dit perspectief de absolute waarheid wordt genoemd, bestaat de relatieve waarheid voor mij net zo zeer. Ik zie het zo, je kunt de dingen bekijken vanuit een uitgezoomd en in ingezoomd perspectief.

Uitgezoomd perspectief

Uitgezoomd zie je de dingen zoals ze ‘werkelijk’ zijn. Zonder verhaal, zonder de concepten en inkleuring die wij mensen eraan hangen. Dan zie ik dat alles met elkaar is verbonden. Er is geen vrije wil is, maar onze keuzes hangen af van vele voorafgaande gebeurtenissen en de keuze wordt ‘geboren’. Er is geen goed en geen fout. Er is. That’s it. Enkel Zijn.

Ingezoomd perspectief

Ingezoomd spelen we onze rollen. Die rollen zijn net zo zeer realiteit. Ik ben vader, zoon, partner, neef, meditatieleraar, etc. Ik meen keuzes te maken en probeer (op de bewuste momenten) ook de juiste keuzes te maken. Ik vind dingen goed en fout, of iets daartussenin.

Pendelen tussen ingezoomd en uitgezoomd leven

Het is natuurlijk prachtig als je altijd uitgezoomd kunt leven. Voor de meeste mensen geldt echter dat dit niet mogelijk is. De massa leeft altijd ingezoomd wat tot een hoop ellende als lijden en stress leidt. Daarom is het goed om ook het uitgezoomde te ervaren. Erachter komen dat het ingezoomde perspectief niet de enige waarheid is en dat het misschien zelfs wel minder waarheid is dan het uitgezoomde perspectief.

Zodra je dit eenmaal doorziet, is het mogelijk om te pendelen tussen een ingezoomd en uitgezoomd leven.

Als je dagelijks mediteert, kun je de meditatie volledig uitgezoomd ervaren. Dit helpt los te komen van datgene dat je overdag (mogelijk) als waarheid ervaart, maar eigenlijk niets meer is dan een verhaal en rollen die je vervult. Een verzameling afspraken tussen mensen die we als waarheid aannemen.

Als je regelmatig mediteert zal je je ook minder diep in de relatieve waarheid verliezen. Je vervult je rollen, je ziet je gedachten maar alles wordt lichter. Het leven wordt als het ware een spel. Een toneelstuk. Terwijl je een rol in het toneelstuk hebt, ervaar je het toneelstuk steeds meer vanuit de rol van de toeschouwer in plaats vanuit de rol die je speelt.

Toevoeging gerelateerd aan dit artikel:

Een mooie aflevering van Mooji (een inspirerende meester uit de Advaita Vedanta stroming) die je via iTunes kunt luisteren: https://itunes.apple.com/nl/podcast/satsang-with-mooji/id1134425259?mt=2&i=1000375944093
Hier zie je ook veel andere afleveringen van Mooji staan. Zelf beluister ik regelmatig Podcast afleveringen van Mooji.

Omgaan met moeilijke mensen. Hoe doe je dat?

Regelmatig krijg ik de vraag hoe je om moet gaan met ‘lastige mensen’. Denk aan conflicten of irritaties met een collega of baas, met een kennis, etc.

Ik moet daarbij direct denken aan een uitspraak van Thich Nhat Hanh:

“Understanding is love’s other name”.
Hiermee bedoeld hij met name dat je het lijden van de ander ziet en begrijpt.

Het is daarbij goed te onderzoeken waar je ego en identificatie met jezelf een rol speelt. Vaak als we meer los weten te komen van ons ego (of soms is inzien dat het ego er is ook al voldoende),  kunnen we vaak meer rechtvaardig en wijs handelen EN toch een bepaalde lichtheid behouden.

Methode: “Accepteer hoe het is en handel met wijsheid en liefde aan een meer heilzame situatie”
Hiervoor heb ik een methode bedacht. Even van bovenaf kijken, bijvoorbeeld door het op te schrijven:
1 Het verhaal. Wat gebeurt er nu eigenlijk? Wat voor emoties spelen er mee? Bijvoorbeeld: Is er frustratie? Is er boosheid? Is er angst?
2 Waarmee identificeer ik mij bij deze specifieke situatie? Denk aan: MIJN baan, MIJN recht, MIJN collega’s, MIJN trots, MIJN inkomen, MIJN werksfeer
3 Wat zijn MIJN overtuigingen/normen/waarden/principes?
4 Ga dan na hoe sterk de identificatie bij ieder onderdeel is.
5 Als je dit ziet (en hier is overigens niets mis mee! iedereen doet het, behalve misschien als je verlicht bent) kun je ook beseffen hoe je EGO er alles aan doet om je IK in stand te houden en te verstevigen. Waar wordt je ego in deze situatie door bedreigd?
Zie dit met mildheid. Het is niet fout, het is wat het ego nu eenmaal doet, maar je kunt wel nagaan hoe de identificatie hierbij leidt tot stress.
6 Besef dat het allemaal een opgebouwd verhaal is. Het is niet de ultieme waarheid. In het NU is het er allemaal niet. Het is niets meer dan gedachten. Herinneringen zijn dood. Toekomst bestaat niet.
Dit stukje is uiteraard erg filosofisch en kun je misschien niet zo zien, tenzij je het een keer (b.v. in de meditatie) hebt ervaren. Bij mijzelf is er een ultiem weten hiervan. Dit weten wordt bij mij (althans nu nog steeds, wie weet krijg ik ooit de zegen hiervan verlost te worden 😉 dit weten telkens weer ondergesneeuwd door de relatieve waarheid van de dag. Maar dat pak sneeuw wordt wel steeds minder dik en de dooi komt ook steeds sneller naarmate je hierin ontwikkelt 😉
Doordat je zo geïdentificeerd bent met je verhaal, ontstaat het meeste lijden. Door af en toe hier heel even van los te komen kun je de mindfulness verruimen.
7 Heb vrede met hoe het NU is. Vertrouw erop dat je vanzelf doet wat gedaan moet worden. Je kunt het niet fout doen. Vertrouw op het ontvouwende (van het leven, maar ook vooral op je eigen wijsheid).
8 Handel vanuit wijsheid en liefde. Het is niet zo dat we passief moeten worden. Als jij voelt/ziet/weet dat jou, of anderen onrecht wordt aangedaan, ga dan na wat je kunt doen vanuit wijsheid en liefde. Zoals ik al aangaf is ‘begrip’ een ander woord voor ‘liefde’. Ga daarom, waar mogelijk, de dialoog aan om meer inzicht te krijgen. Blijf in verbinding. Besef ook dat je nooit precies zult weten waarom men handelt zoals men handelt. Dat is een veel te complex netwerk van invloeden. Maar weet dat er altijd een oorzaak is.
Kijk hoe je hier vanuit rust, zonder (of zo min mogelijk) je te verliezen in het verhaal, verandering in gang kunt brengen. En soms/vaak gaat dit niet zomaar. Het is een proces en vaak moet de grond eerst vruchtbaar worden gemaakt om iets moois te kunnen laten groeien.

Samen gelukkig zijn is het allermooiste. Maar dit kan volgens mij niet als jij vindt dat er onrecht is.
Dus nee, bij de pakken neerzitten is wat mij betreft nooit de oplossing.
Mijn motto hierbij is “accepteer de situatie zoals hij is, maar werk met wijsheid en liefde aan een meer heilzame situatie”.
Deze wijsheid gaat in dit geval ook vooral over geduld en begrip.

Bijpassende meditaties
Om deze kwaliteiten te ontwikkelen adviseer ik Metta meditatie, samen met de andere hartkwaliteiten.
Vooral Metta en Gelijkmoedigheid in deze. In eerste instantie vooral gericht op jezelf.
Daarnaast ook de Osho Nadabrahma om kalmer te worden, en de stilte en eenheid te ervaren van waaruit je met wijsheid en liefde kunt handelen.

Nu ik Google op de uitspraak van Thich Nhat Hanh, kom ik deze mooie uitspraak tegen:

If you pour a handful of salt into a cup of water, the water becomes undrinkable. But if you pour the salt into a river, people can continue to draw the water to cook, wash, and drink. The river is immense, and it has the capacity to receive, embrace, and transform. When our hearts are small, our understanding and compassion are limited, and we suffer. We can’t accept or tolerate others and their shortcomings, and we demand that they change. But when our hearts expand, these same things don’t make us suffer anymore. We have a lot of understanding and compassion and can embrace others. We accept others as they are, and then they have a chance to transform.

omgaan met irritaties en lastige mensen
Begrip is een ander woord voor liefde.

Het verhaal van een wijze boer en zijn paard.

“het is zoals het is”

Dit verhaal gaat over een boer en zijn paard

Op een dag brak zijn paard door een omheining en loopt weg. De buurman van de boer komt langs en zegt: “Ik vind het zo erg voor je dat je paard is weggelopen.” Waarop de boer zegt: “Wie weet wat goed of slecht is?”. De buurman is in de war omdat dit duidelijk verschrikkelijk is. Het paard was het meest waardevolle dat de boer bezat.

Maar het paard komt de volgende dag terug en hij brengt 12 wilde paarden mee. De buurman komt terug om het te vieren: “Gefeliciteerd met je geweldige fortuin!” En de boer antwoordt opnieuw: “Wie weet wat goed of slecht is?”.

En de volgende dag temt de zoon van de boer een van de wilde paarden en hij wordt geworpen en breekt zijn been. Opnieuw komt de buurman terug: “Het spijt me van je zoon.” En weer zegt de boer: “Wie weet wat goed of slecht is?”

De volgende dag komt het leger naar het dorp van de boer om alle jonge mannen op te halen, om te gaan vechten in de oorlog. De zoon van de boer hoeft niet mee omdat hij gewond is.

En dit verhaal kan zo doorgaan. Goed. Slecht. Wie weet?

Het moraal van dit verhaal is we een andere kijk kunnen hebben op het Westerse paradigma waarin we onprettige en prettige ervaringen als verkeerd en goed beschouwen. Het is een valse tweedeling. Een ervaring kan hooguit prettig of onprettig zijn.

De oorsprong van dit verhaal is onbekend. Het komt uit de Taoïstische traditie, dus het kan gemakkelijk meer dan 2000 jaar oud zijn. Bijzonder dat betreft ‘wijsheid’ we allen nog op een vergelijkbaar niveau zitten. Misschien zijn we er zelfs wel behoorlijk op achteruit gegaan de afgelopen tijd (zonder hier een goed of fout aan te verbinden ;-). Bovenstaand verhaal is in ieder geval nog steeds volledig relevant voor deze tijd!

 

Favoriete Geleide Meditaties

Geleide Advaita, Vipassana en Mindfulness meditaties.

Soms is het fijn om een begeleide meditatie te doen. Het werkt mogelijk inspirerend, tot verdere concentratie en/of tot inzichten.

Hieronder enkele van mijn favoriete Geleide meditaties. Hierbij heb ik gekozen voor meditaties vanuit verschillende stromingen en met verschillende invalshoeken. Zo benadert Tara Brach het vooral vanuit de Vipassana meditatie, Thich Nhat Hanh legt vooral de nadruk op mindfulness en ‘verwonderend zijn’ terwijl Mooji de meditatie vooral vanuit de Non-dualiteit begeleid. Allen even bijzonder om te luisteren.

Weet jij ook nog een Geleide meditatie? Laat een tip achter als reactie onderaan deze pagina!

Mooji – Geleide Advaita Meditatie

Een geleide meditatie vanuit de Advaita en Non-dualiteit. Mooji heeft een prachtige stem, fijn om naar te luisteren. Bij deze meditatie leer je onder andere om je identificaties te zien en los te laten. Word je (weer) bewust van wat voorbij komt, en wat je niet bent. Deze meditatie duurt 56 minuten. Een hele zit, maar de moeite waard.

Tara Brach – Geleide Vipassana Meditatie

Een geleide Vipassana meditatie. Tara Brach is de oprichter van de Insight Meditation Community in Washington.

Thich Nhat Hanh – geleide Mindfulness Meditatie

Thich Nhat Hanh is Zen boeddhist en ‘meester in mindfulness en dankbaarheid/verwondering’. De youtubevideo duurt 41 min. echter de geleide meditatie maar zo’n 10 minuten. Het is aan te bevelen om niet na 10 minuten te stoppen, maar daarna te blijven luisteren. Thich Nhat Hanh geeft je zeer praktische tips voor mindfulness in het dagelijks leven.

 

Wij hebben op patipada.nl/downloads ook nog enkele Nederlands gesproken geleide meditaties en ontspanningsoefeningen staan die je kan streamen of downloaden.

Rust door inzichten uit de meditatie

Rust krijgen door meditatie en onstane inzichten uit de meditatie

Ik schat dat zeker 8 op de 10 mensen die bij mij beginnen met meditatie, als motivatie “het krijgen van rust” aangeven. Laten we daarom hier dieper op ingaan. Voor dit specifieke onderdeel ben ik (weer eens) geïnspireerd geraakt door Dingeman Boot tijdens een retraite die hij onlangs begeleidde.

Als ik het in dit artikel heb over rust, bedoel ik ook ‘innerlijke vrede’, ‘vrijheid’ en hieruit voortvloeiend ‘geluk’.

Rust door Meditatie

Het is wetenschappelijk bewezen dat meditatie inderdaad ‘rust’ teweegbrengt. Zo ontstaan er aanwijsbare veranderingen in de hersenen. Klik hier indien je 1 van de onderzoeken wil lezen.

Daarnaast hoef je geen geleerde te zijn om te beseffen dat als je op een kussen gaat zitten met de intentie niet te denken, dat je dan tot rust komt. Je hersenen mogen eindelijk even tot stilstand komen. Echter bedoel ik in dit artikel rust die de volgende dag niet weg is. Ik bedoel wezenlijke rust, die je ook ervaart tijdens je dagelijkse leven. En ook daar draagt meditatie dus aan bij.

Eenmaal “op het pad van meditatie” ontstaan ook weer inzichten die versterkend werken bij het krijgen van rust. Er ontstaat een levensovertuiging die rust verankert. Innerlijke vrede die een onderlaag biedt bij alle situaties die je tegenkomt.

Rust door inzicht
De boeddhistische filosofie biedt vele inzichten, en wie al langer het pad van meditatie bewandeld, komt automatisch zelf ook tot deze inzichten.

Inzichten uit de boeddhistische filosofie
De inzichten die de Boeddha zou hebben opgedaan, vormen de basis voor de boeddhistische filosofie. Deze filosofie is als het ware een dik boek waarin wordt verteld hoe je werkelijke vrijheid (vrede, geluk of verlichting) kunt verkrijgen. De boeddhistische leer bevat meerdere ‘rijtjes’ om de filosofie goed te overzien en om ook de afzonderlijke onderdelen goed te onthouden. Je begrijpt dat dit erg handig was in de tijd dat er nog niets werd opgeschreven, maar alles van mond tot mond werd overgebracht. Maar ook nu zijn de rijtjes handig voor een goed overzicht.

Inzicht: De Drie Vergiften

Belangrijke ‘rijtjes’ zijn de ‘7 factoren voor verlichting’ en ‘de 5 hindernissen’. 1 van de 7 factoren voor verlichting is “Vrede”, of ook wel rust. Dit lichten we dus tijdens dit artikel verder uit. Rust kan je onder meer versneld ontwikkelen als je inziet wat voor onrust zorgt. En ook hiervoor kent het boeddhisme een rijtje, namelijk de 3 vergiften.
De 3 vergiften luiden als volgt:

– Begeerte
– Afkeer
– Onwetenheid

De eerste twee van de drie vergiften staan ook bovenaan het rijtje van de vijf hindernissen. En niet voor niets worden deze twee zo prominent genoemd.

Als dit de 3 vergiften zijn die onrust veroorzaken (of breder getrokken, de 3 vergiften die al het lijden veroorzaken), kunnen we het tegenovergestelde gebruiken om juist rust / geluk / innerlijke vrede te krijgen.
– Loskomen van gehechtheid
– Loskomen van afkeer
– Inzicht

Loskomen van gehechtheid

Vaak wordt in uit het Pali ‘Begeerte’ de eerste van de drie vergiften vertaald als ‘begeerte’ of ‘verlangen’. Zelf gebruik ik liever het woord ‘gehechtheid’. Het is niet erg, en naar mijn idee menselijk, om verlangens te hebben. Maar zodra je gehecht bent dan wordt het verlangen iets dat in de weg staat en voor onrust zorgt. Want als je ergens aan gehecht bent en het dreigt te verdwijnen, ontstaat er conflict. Ongecontroleerde impulsen om ergens krampachtig aan vast te houden. Onrust.
Terwijl dit onzinnig is als je beseft dat alles, maar dan ook alles vergankelijk is. Probeer daar vaker op reflecteren en je zult zien dat je jouw gehechtheden steeds verder los kan laten.

En loskomen van gehechtheden leidt tot een grotere innerlijke vrede.

Loskomen van afkeer
Afkeer of aversie is de tweede van de drie vergiften. Denk bij afkeer ook aan termen als aversie, frustratie en woede. Maar denk vooral ook aan ‘de dingen anders willen hebben dan zoals ze zijn’. Als je de dingen accepteert zoals ze zijn, dan zal je ook meer rust ervaren.

Ik hoor je denken ‘ja, ik moet toch niet alles zomaar passief accepteren en laten gebeuren’. Nee, dat is inderdaad niet wat er wordt bedoeld. Je zal wel blijven handelen naar wat jij denkt dat heilzaam is, maar je verliest jezelf niet meer in het verhaal.

Inzicht

Onwetenheid is niet doorhebben dat je jezelf verliest in gehechtheid en afkeer. Inzicht is dus het tegenovergestelde. Je krijgt, naarmate het inzicht meer onderdeel wordt van je conditioneringen, in de gaten dat als je van afkeer en gehechtheid loskomt, dat er ‘innerlijke vrede’ ontstaat. Rust.

Inzicht gaat ook over het doorhebben dat alles gaat zoals het gaat. En dat dingen niet anders gegaan kunnen zijn dan zoals ze zijn gegaan. Alles is een reactie op een voorgaande actie. Een persoon kan ook niet anders handelen dan hoe hij handelt of heeft gehandeld. Dit komt weer voort uit de opvoeding, cultuur en miljoenen andere invloeden. Om meer over deze theorie te weten te komen kan ik het boekje ‘verlichting voor luie mensen’ aanbevelen. Een superdun boekje waarin wordt uitgelegd dat alles gaat zoals het gaat en dat je daar geen invloed op hebt. Dus waarom zou je je dan nog druk maken over dingen? De Engelse versie is gratis te downloaden en de Nederlandse versie kan je voor €5,95 bestellen op bol.com.

De 7 factoren van verlichting

Naast inzicht in de 3 vergiften is het heilzaam en bevorderend voor ‘rust’ om ook de 7 factoren van verlichting in balans te krijgen en te houden.
De zeven factoren van verlichting luiden als volgt:

1. Aandacht (mindfulness)

2. Onderzoek (onderzoek naar de waarheid, of ook wel de dhamma)
3. Energie (ook wel inspanning/inzet en toewijding)
4. Vreugde
5. Kalmte (ook wel gemoedsrust of (innerlijke) vrede)
6. Concentratie

7. Gelijkmoedigheid

Lees meer over: De zeven factoren van verlichting

Inspirerende liedjes

Graag wil ik ter inspiratie 2 nummers delen die hier prachtig bij aansluiten:
1. Skik (Daniel Lohues) – ‘t Giet Zoals ‘t Giet (ook al denk ie soms van nie)
2. Stef Bos – Niets te verliezen

Paul Smit: Wat is non-dualiteit? Waarom is piekeren niet nodig?

Eerder deelde ik al een film van Paul Smit in een blogartikel, en in dit artikel deel ik twee animaties waarin hij vrij helder en kort begrippen als non-dualiteit en in het nu leven uitlegt.

Nu kan ik mij niet 100% vinden in met wat Paul Smit zegt en dat hoeft ook niet. Probeer zelf ook zo naar deze video’s te kijken. Zoals in de Boeddhistische filosofie vaak wordt gezegd ‘niets is waarheid tenzij je het zelf als waarheid ervaart’. Kijk wat je eruit kan halen. Je opvattingen veranderen overigens ook altijd, net zoals alles veranderlijk is. Overigens kan ik mij bij onderstaande video’s in vrijwel alles vinden.

Wat is non-dualiteit?
Non dualiteit is op verstandelijk niveau niet uit te leggen, er is alleen naar te verwijzen, en Paul Smit doet dit op vrij heldere wijze.

Geplaatst door Paul Smit op dinsdag 19 januari 2016

Waarom is piekeren niet nodig?

Uiteraard makkelijker gezegd dan gedaan, maar zodra deze zienswijze meer waarheid en zo onderdeel van je conditioneringen wordt, zal je merken dat het echt bijdraagt om meer in het Nu te leven en dus minder te piekeren.

Geplaatst door Paul Smit op donderdag 21 januari 2016

Geplaatst door Paul Smit op donderdag 21 januari 2016

 

Door Gerjan Schoemaker, eigenaar Patipada Meditatie Zwolle en webshop.

Wat zijn effecten van bewustwording?

Naarmate je op het pad van bewustwording verder ontwikkelt en steeds meer (door)leeft is het mogelijk dat je steeds maar, als het ware, door het leven heen glijdt. Obstakels zijn geen problemen meer, maar situaties. Je klaagt minder, want er is niets om over te klagen. Je oordeelt minder, want je hebt compassie en mededogen ontwikkelt. Alles is zoals het is. En zo kan ook een bepaald persoon er niets aan doen dat deze handelt zoals hij of zij handelt. Dit overkomt hem of haar. Vanuit deze wetenschap kan je het de betreffende persoon ook niet echt kwalijk nemen (jij mag er uiteraard op reageren zoals jij wil, daar kan jij dan ook weer niets aan doen). Uiteraard verschilt de mate waarin je dit doorziet bij de meeste mensen per situatie en periode.

Sommigen vragen zich af of je nog wel verantwoordelijkheidsgevoel hebt als je geen invloed hebt op wat je doet. En het antwoord is: “Jazeker wel! Meer dan voorheen.” Je doet namelijk alles vanuit wijsheid en compassie.

Dezelfde vraag rijst vaak op over gelijkmoedigheid. Word je niet ontzettend onverschillig als je jezelf niet meer laat leiden door emoties. Ook hierbij is het tegenovergestelde waar. Je stelt jezelf meer open. Je hart opent zich verder. Je wordt sneller geraakt. Het verschil is dat jij de baas wordt over je emoties, in plaats van dat de emoties baas worden over jou. Het is niet zo dat er geen boosheid meer opkomt, of dat je niet meer buldert van het lachten. Je doorleeft de emoties alleen met wijsheid. Bovendien ontwikkel je zelfkennis en weet je naar welke emoties je moet handelen en welke niet. Je weet er op een heilzame manier mee om te gaan. Doordat je meer ‘voelt’, weet je de kleine dingen ook vaak beter te waarderen.

Ook leef je meer vanuit dankbaarheid in plaats van trots. Je bent dankbaar voor wat je hebt (materie, vaardigheden, situaties, etc.) en je ziet in en accepteert dat je het ook weer kwijt raakt. Maar ondertussen kan je er vanuit dankbaarheid volop van genieten!

Natuurlijk zijn er nog veel meer effecten van meditatie en bewustwording.
Suggesties zijn welkom. Laat een reactie achter!

Meditatie is als surfen

Er luidt een gezegde:

“Je kan de golven niet stoppen, maar je kan wel leren surfen.”

Zie de golven hier als metafoor voor emoties die mensen ervaren. Je kan niet voorkomen dat je als mens emoties ervaart, maar je kan wel leren om hiermee om te gaan. Krijg controle over emoties, in plaats van dat de emoties controle over jou krijgen.

En ja, je zal altijd van je surfboard blijven vallen. Maar je kan hier ook telkens weer op krabbelen. En naarmate je meer meditatie beoefent en je de filosofie over non-dualiteit hierbij begrijpt zal je meer eenvoudig over de golven glijden en er ook meer plezier in krijgen.

Als we de golven nader bekijken komen we tot de conclusie dat deze op zichzelf niet bestaan. De golven komen op en verdwijnen weer in de zee. Ze zijn dus eigenlijk gewoon zee in een ogenschijnlijk andere vorm. 

Het helpt om zo ook naar emoties te kijken. Emoties zijn slechts een concept waaraan wij mensen woorden hebben gegeven. 

Stel dat je boosheid ervaart. Het helpt dan om in te zien dat boosheid slechts een concept is. Het is een paraplu of container woord voor allemaal processen die gebeuren. Denk hierbij aan gedachten en lichamelijke sensaties. Als je dan inziet ‘er zijn lichamelijke sensaties’ in plaats van dat je tegen jezelf zegt ‘ik ben boos’ zal je zien dat de emotie al sterk in kracht afneemt. 

Je kan bij emoties goed de RAIN formule toepassen;

RAIN: 1 Recognition 2 Acceptation 3 Investigation 4 Non identification

De eerste stap is te herkennen dat ‘je boos bent’. De tweede stap is te accepteren dat dit zo is. Daarna kan je onderzoeken wat je ervaart aan gedachten en gevoelens in je lichaam. En de laatste stap is in te zien dat jij de emotie niet bent. Het zijn slechts sensaties die plaatsvinden waaraan jijzelf een parapluwoord had verbonden. Deze kan je nu loslaten. 

De zee is onvoorspelbaar en laat zich niet controleren. Zo ook het leven. 

Toch denken de meeste mensen dat ze het leven onder controle kunnen houden. Als het dan even niet zo gaat als ze zouden willen ontstaat er lijden. 

Vanuit de meditatie ontwikkel je inzicht in dat ‘de dingen gaan zoals ze gaan’. En je leert ‘te zijn met dat wat er is’. 

Dat schept enorme vrijheid.

Loslaten is hierbij een belangrijk, overkoepelend begrip. Volgens de geschriften van de boeddha heeft onnodig lijden altijd te maken met:

– gehechtheid

– aversie

– onwetendheid

Als je zo min mogelijk gehecht bent (aan materialistische dingen, situaties, emoties, etc.) dan kan je ook makkelijker alles loslaten. Dat geldt ook het NIET willen van bepaalde situaties en emoties. Aversie is eigenlijk ook een vorm van gehechtheid. Je wilt iets anders dan dat er is. Het gaat er dan om om juist te zijn met dat wat zich aandoet.

Gerjan Schoemaker
www.meditatiezwolle.nl

Interpretatie van reïncarnatie vanuit nondualiteit

In de boeddhistische filosofie wordt er nogal eens gestruikeld over het begrip reïncarnatie. Het boeddhisme spreekt mensen aan omdat het een filosofie is (waarover gediscussieerd mag worden, geen dogma’s) en geen geloof*. Maar wanneer er wordt gesproken over reïncarnatie en karma riekt het toch naar geloof. En daar hebben veel mensen dan moeite mee. Echter vanuit de nondualitische benadering is dit toch op een filosofische manier goed uit te leggen.

Bij het begrip reïncarnatie wordt vaak gedacht dat een ‘ziel’ wordt wedergeboren in een ander wezen. En op basis van de handelingen die je hebt verricht wordt je wedergeboren als een ‘hoger’ of ‘lager’ geplaatst wezen (op basis van Karma). Maar als je het boeddhistisch inzicht goed begrijpt, dan is er helemaal geen ziel. Geen ik. Er wordt dus niet bedoeld dat de ziel van Adolf Hitler bijvoorbeeld miljoenen keren herboren wordt als een kakkerlak.

Thich Nath Han legt dit ook op een mooie, heldere manier nader uit:

“Als je denkt dat er een ziel is, een zelf, dat een lichaam bewoont, en dat het lichaam verlaat als het lichaam vergaat en wederkeert in een andere vorm, dan is dat niet het Boeddhisme.
Als je kijkt naar een persoon, zie je vijf skandha’s, of elementen: vorm, gevoelens, waarnemingen, mentale formaties en bewustzijn. Er is geen ziel, geen zelf, buiten deze vijf. Dus als de vijf elementen vergaan, gaat het karma, ofwel de acties die je hebt uitgevoerd in je leven, door als vervolg. Wat je hebt gedaan en dacht bestaat nog steeds als energie. Je hebt niet een ziel, of een zelf nodig, om te blijven.

Het is als een wolk. Zelfs wanneer de wolk er niet is blijft deze altijd voortbestaan als sneeuw of regen. De wolk heeft geen ziel nodig om voort te bestaan. Er is geen begin en geen einde. Je hoeft niet te wachten tot je lichaam volledig is opgelost. Je blijft bestaan in ieder moment. Stel je voor dat ik mijn energie overbreng aan honderden mensen; dan zetten zij mij voort. Als je denkt dat ik alleen dit ben (wijzend naar zichzelf), dan heb je mij niet gezien. Maar als je mij ziet in mijn toespraak en mijn acties, zal je zien dat zij mij voortzetten. Als je kijkt naar mijn leerlingen, mijn studenten, mijn boeken, en mijn vrienden, zie je mijn vervolg. Ik zal nooit sterven. Er is een ontbinding van het lichaam, maar dat betekent niet mijn dood. Ik blijf altijd.
Dat geldt voor ons allemaal. Je bent meer dan alleen dit lichaam, omdat de vijf skandha’s altijd energie blijven producere . Dat noemt mijn karma of handeling. Maar er is niet iemand die handelt-je hoeft niet te handelen. Actie is goed genoeg. Dit kan worden begrepen in termen van de kwantumfysica. Massa en energie en kracht en stof, ze zijn niet twee aparte dingen. Zij zijn hetzelfde.”

 

*Of het boeddhisme een filosofie of geloof is, daar mag ook over gediscussieerd/gefilosofeerd worden 😉
Lees ook: Is Boeddhisme een geloof of een filosofie?

Met meditatie beoefen je het vermogen gedachten te aanschouwen

Afgelopen zaterdag was het er weer een keer. Mijn mind bedacht een doemscenario en hoe langer hij de tijd kreeg om de theorie uit te werken hoe erger het werd. Mijn lichaam reageerde er direct op. Je zou het paniek kunnen noemen (lees; het is maar een concept). Mijn hart ging sneller kloppen en was duidelijk waarneembaar in de keel. Spieren trokken zich samen. Mijn kaken zaten op slot. De gedachten gingen door; “Wat nou als… ojee… dat is verschrikkelijk. En stel je voor dat… dat is nog veel erger. En het kan gebeuren. Ja echt. Wat kan ik er aan doen? Niets,… ik ben nu machteloos.”

Vroeger (voordat ik mediteerde) zou dit zo mijn hele dag kunnen verpesten. Maar nu gaan er direct alarmbelletjes af. Ik zie en ervaar mijn gedachten maar besef mij dat ik niet mijn gedachten ben. Ik ervaar de sensaties in mijn lichaam maar besef dat het lichaam (heel logisch?) reageert op de gedachten die ik heb. Ik hoorde laatst iemand zeggen “De muppets in mijn hoofd zijn weer bezig”. En doordat ik veel meditatie heb beoefend heb ik het snel in de gaten.
Vanuit de rol van een toeschouwer kan ik zien dat mijn gedachten de meest bizarre scenario’s bedenken. Maar ik kan het laten zijn en er zelfs een beetje om lachen. Doordat ik de gedachten kon accepteren en er mee kon zijn, merkte ik dat ze vanaf dat moment na enkele minuten vanzelf minder sterk werden. Zonder afleiding. Puur door het volledig te ervaren. Wat bedenkt mij mind? Wat voel ik in mijn lichaam?

Nadat ik het helemaal had losgelaten en de gedachten weg waren kon ik gewoon weer verder gaan. Ik was op een festival met allemaal bandjes en kon mij weer helemaal laten meeslepen in de muziek. Met volledige aanwezigheid. Meerdere keren die dag zijn de gedachten terug geweest. En tjonge, wat is mijn mind creatief. De meest bizarre scenario’s werden bedacht en voor werkelijkheid aangenomen. Maar ik kon er mee zijn.

Nu is het wel zo dat ik op basis van statistieken uit het verleden wel aardig kon aannemen dat de gedachten geen waarheid zouden worden. Dus rationeel kon ik wel zeggen “het is niet reëel dat dit doemscenario het daadwerkelijke scenario wordt”. Maar soms geloof je jouw gedachten zo sterk, of is het misschien eigenlijk best wel reëel,… ook dan zou je het gewoon kunnen ervaren zonder je er mee te identificeren. Jij bent je gedachten niet. De gedachten vinden plaats.

Door het beoefenen van meditatie leer je sneller te herkennen dat je scenario’s bedenkt (goed of slecht dat maakt niet uit) waardoor je sneller in de rol van de toeschouwer kan komen.
Ook leer je beter met je gedachten om te gaan. Er mee te zijn zonder dat deze weg moeten of dat je de gedachten vast wilt houden. Daarnaast leer je in te zien dat jij jouw gedachten niet bent. Je leert de identificatie met je gedachten lost te laten.

Non-Dualisme en Anatta

Non-Dualisme en Anatta beoefenen en toepassen

Non-Dualisme

Onderdeel van het achtvoudige pad (in de boeddhistische filosofie) is "Juist Zien". Vaak wordt Juist Zien ook als eerste benoemd in het achtvoudige pad. Met juist zien wordt met name naar het non-dualisme gerefereerd. Letterlijk vertaald: Geen twee. Je ziet alles als één geheel. Als één grote stroom.

In de praktijk betekent dit dat je ervaart, zonder in concepten te denken en zonder oordelen. In het NU leven. Wat je van moment tot moment ervaart.

Als je dit juist doet, verlies je ook de identificatie met hetgeen dat je ervaart. Je ziet alles als één geheel, dus ook dat wat je doorgaans "ik" noemt komt te vervallen. En hiermee komen we bij het begrip Anatta: Niet zelf.

Anatta

Bewust vertaal ik Anatta naar 'Niet zelf' en niet naar 'Geen zelf' omdat het bestaan van een 'ik' niet wordt erkent en niet wordt ontkent. Als je juist ziet (volgens de boeddhistische filosofie de realiteit) dan komt dit concept simpelweg te vervallen.
Volgens de geschriften wilde de Boeddha ook geen antwoord geven op de vraag of er geen ik bestaat, omdat de vraag er niet zou zijn als je alles non-duaal ervaart.

Hoe kan je Non-Dualisme en Anatta beoefenen tijdens de meditatie?

Vipassana meditatie is een uitstekende manier om non-duaal ervaren (en dus ook Anatta) te beoefenen. Tijdens de Vipassana meditatie wordt vaak gebruik gemaakt van het benoemen van wat we ervaren. Dat is op zich een handig hulpmiddel om ons te helpen er volledig in het moment bij te zijn. Als we met onze aandacht bij de ademhaling(vaak het anker) zijn kunnen we deze benoemen met rijzen (bij een inademing) en dalen (bij een uitademing). Als we opmerken dat onze aandacht bij het anker weg is, maar bijvoorbeeld bij iets dat we horen dan kunnen we dit benoemen als horen. En als we opmerken dat we in gedachten zijn verzonken kunnen we dit benoemen als denken.

Op deze manier zijn we allert bij de ervaring zonder te oordelen, we registreren slechts wat er is. We denken overigens nog wel in concepten (dat is ook wel zo handig om iets te kunnen benoemen, maar hier kom ik straks op terug).

Los maken van de identificatie
Wat wel regelmatig gebeurt bij mensen die de Vipassana meditatie beoefenen, is dat ze wel ervaren wat er op het moment gebeurt, maar nog niet non-duaal denken. Terwijl ze benoemen "horen" denken ze eigenlijk "ik hoor" en als ze benoemen "denken" denken ze nog dikwijls "ik denk".

Om het non-dualistisch ervaren te beoefenen kan ik daarom adviseren om het anders te benoemen. Namelijk als "er is horen" en "er is denken". Op deze manier laat je de identificatie met hetgeen dat je ervaart volledig los.

Toepassing in het dagelijks leven
Door het beoefenen van non-dualisme kan je in het dagelijks leven meer geluk (minder Dukkha) beleven. Hier is heel veel over te vertellen. Een voorbeeld van hoe Non-Dualisme en Anatta kan helpen in het dagelijks leven is bij emoties. Het geldt bij alle emoties maar laten we er nu één uitlichten: Angst.

Als wij angst ervaren benoemen we dit vaak ook als "Ik heb angst". Door jezelf met het concept angst te identificeren zal de angst alleen maar toenemen. Je zet jezelf helemaal vast door 1. te denken in concepten 2. jezelf een begrip/feit toe te schrijven.

Daarom kan je (net als bij de beoefening tijdens de Vipassana Meditatie) eerst beginnen met de angst anders te benoemen. Namelijk als "Er is angst" in plaats van "Ik heb angst". Als je zegt "Er is angst" vereenzelvig jezelf niet met dit concept en ontstaat er al ruimte. Je gaat vanuit het lijdend voorwerp naar de rol van de toeschouwer.

Je kan het vervolgens nog dieper toepassen. Angst is ook maar een concept. Wat is angst? Vaak (of altijd?) zijn het gedachten die gepaard gaan met fysieke sensaties.
We laten nu het concept angst vallen, we breken dit verder op. Wat ervaren we nou eigenlijk aan fysieke sensaties? Tintelingen in de keel? Spanning in het borst gebied? Warmte of kou?
Ga na wat je fysiek ervaart en je zal opmerken dat de gedachten al minder worden.

Als je zo een beetje hebt gescand wat je ervaart aan fysieke sensaties, richt je jouw aandacht op die plek die je het sterkt kan waarnemen. Bijvoorbeeld tintelingen in het borstgebied. Door zo ver in te zoomen op die tintelingen zal je eerst opmerken dat het daadwerkelijk een stroom is. De tintelingen verschuiven steeds iets van plek, veranderen van intensiteit, komen en gaan. Ofwel het is geen vast concept.

Vervolgens laat je alle concepten los: angst, tintellingen, borstgebied, keel, nek, denken,… Je ervaart. Verder niets. Niets moet weg.

Hoewel je ervaart zonder concept en oordeel (er hoeft dus niets weg, alles mag er zijn) zal je opmerken dat de angst minder hevig wordt en mogelijk helemaal verdwijnt. Neem ook de derde waarheid van de vier nobele waarheden in het achterhoofd: Er is een einde aan Doekha. Alles is vergankelijk. Alles wat wordt geboren vergaat ook weer, zo ook hetgeen dat jij als angst benoemt".

Zijn met dat wat er is. Dat is meditatie. Dat is non-dualiteit.

 

 

non-dualisme

non-dualiteit