Drie niveaus van meditatie; Praktisch, Psychisch en Filosofisch

Mediteren kan grofweg gezien op drie niveaus.

  1. Praktisch niveau: Mediteren om een bepaald effect te ervaren. Denk aan het mediteren om tot rust te komen, beter te leren concentreren, beter te slapen, meer compassie ontwikkelen, etc.
  2. Psychisch niveau: Mediteren om meer inzicht te krijgen in je (beperkende) gedachten, conditioneringen, overtuigingen, interpretaties, gevoelens, etc. Ook op psychisch niveau willen begrijpen wat de oorzaak is van ons geestelijk ‘lijden’.
  3. Filosofisch of ook wel Spiritueel niveau: Mediteren om inzicht te krijgen in verdiepende zienswijzen over onder andere het Niet Zelf/Hogere Zelf, Non-dualiteit, etc.

Steeds meer mensen mediteren en ik vermoed dat het gros van de (Westerse) mensen begint vanuit een praktische overweging, waarbij de meeste mensen op zoek zijn naar rust. De huidige maatschappij vergt (vaak te) veel van onze mind en als tegenhanger zoeken we rust. Mediteren dus als antwoord op de toenemende stress. Anderen beginnen vaak op psychisch niveau, vanwege negatieve denkpatronen of psychische klachten. Slechts een enkeling begint vanwege het zoeken naar filosofische verdieping en/of verlichting.

Toch is het zo dat als je volledig(!) inzicht hebt gekregen in het Niet Zelf of Non-dualiteit, dat dit direct alle stress en psychische klachten uitroeit. Dit wordt ook wel Zelfrealisatie of Verlichting genoemd. Mensen die begonnen zijn op praktisch of psychisch niveau en hiervan een glimp hebben ervaren, vervolgen hun meditatie dan vaak ook met als doel dit hoogste inzicht als een permanente staat en zienswijze te ervaren.

Vandaar ook de quote van Gandhi die ik bij dit blog heb geplaatst: “Nobody can hurt me without my permission”. Als zelf-gerealiseerd persoon kan hij een dergelijke uitspraak doen.

Zelf ben ik tot de verdeling van deze drie grove niveaus gekomen. Het indelen van spiritualiteit is echter niet nieuw en kan uiteraard ook andere indelingen krijgen. Grofweg gezien komen deze ook overeen met mijn theorie maar het schets wel een volledig beeld om deze hieronder ook te plaatsen:

Niveaus van bewustzijn

Door Master Mindo
Niveaus van bewustzijn

7 Niveaus van bewustzijn

7 Niveaus van bewustzijn

3 Niveaus van Meditatie

3 niveaus van meditatie