DOCUMENTAIRE A MINDFUL CHOICE

NU TE ZIEN IN HET FILMHUIS OP DIVERSE LOCATIES, OF (NU OF LATER) OOK THUIS TE STREAMEN VIA VIMEO:
DOCUMENTAIRE A MINDFUL CHOICE

A mindful choice - documentaireA Mindful Choice plant een zaadje dat het mogelijk is om in harmonie samen te leven in onze maatschappij. Een verschuiving in perceptie is wat hiervoor nodig is. En die begint met het kiezen voor vrede in jezelf. Deze omslag is al mondiaal ingezet: zowel gemeenschappen als individuen maken deze keuze en hun impact op de wereld is duidelijk zichtbaar.

De film brengt bezinning en bezieling op een nuchtere manier. Het ontdoet bijvoorbeeld meditatie van zijn zweverige imago. Iedereen kan meditatie in zijn dagelijks leven integreren. En zo direct meer vrede, tevredenheid en plezier ervaren. Een keuze maken is het enige wat hiervoor nodig is.

We worden geleid langs de ‘weg van de held’ – de universele queeste naar innerlijke vrijheid – de reis van lijden en strijd, naar een leven van eenheid en service. Innerlijke vrede is niet alleen voor een select gezelschap, het is onze natuurlijke staat van zijn. Veel van ons zijn alleen vergeten op deze manier te leven. Deze documentaire inspireert en motiveert om terug te keren naar deze authentieke manier van leven.

We ontmoeten mensen met zeer uiteenlopende achtergronden, die hun innerlijke overgang naar vrede delen op persoonlijke wijze.

Een snap shot:

  • Een bezoek aan een maximaal beveiligde gevangenis in Mexico, welke 3 jaar geleden opgeschrikt werd door een van de dodelijkste rellen. Nu is hier een zorgzame en rustige sfeer. We krijgen een unieke kijk in hun wereld, die compleet is veranderd doordat 25% van de gevangenen, personeel en management is gaan mediteren.
  • Een Ducati-rijdende leraar die lid is van een oude monniksorde deelt parels van wijsheid.
  • Een voormalige Mexicaanse guerilla die tot de realisatie kwam dat de vrede die zij zocht binnenin te vinden was en niet met een wapen in de hand. Ze vertrekt naar Cuba om daar meer dan 4000 mensen te inspireren met haar passie voor vrede.
  • Een voormalige house-liefhebber uit Engeland, die zich realiseert dat er meer is in het leven dan feesten en drugs.
  • Een vrouw uit Engeland in het laatste stadium van kanker, die enorm geniet van het leven, maar tegelijkertijd de eindigheid ervan omarmt.

Het team bestaat uit succesvolle film- en documentairemakers. Zoals een editor met een BAFTA uit Nieuw-Zeeland en een cameraman uit de VS die een dubbele Emmy award heeft gewonnen.

MEER INFORMATIE:

Website:

www.choicethefilm.com

Wegens succes verlengt in het Fraterhuis Zwolle!

Link om de film te streamen (met Nederlandse ondertiteling):

https://vimeo.com/ondemand/amindfulchoicedutch

BEKIJK HIER DE TRAILER VAN DE ‘A MINDFUL CHOISE DOCUMENTAIRE’:

Gerelateerde woorden bij dit artikel: Mindfulness film, Meditatie documentaire, streamen, downloaden

 

a mindful choice documentaire

De Vijf Krachten bij Meditatie

Wat zijn De Vijf Sterktes in Boeddhisme?

Als we mediteren ontwikkelen we bepaalde ‘krachten’ die ons helpen om meer mindful en met meer tevredenheid door het leven te gaan. Indien je op regelmatige basis mediteert kom je in een ‘heilzame’ vicieuze cirkel terecht, want deze krachten (of ook wel sterktes genoemd) ondersteunen ons ook weer ons meditatieproces waardoor we meer kunnen ‘profiteren’ van de effecten van meditatie.

De vijf krachten zijn:

  1. Vertrouwen / Overtuiging
  2. Energie / Inzet / Vastberadenheid
  3. Mindfulness
  4. Concentratie
  5. Wijsheid

Deze krachten werken door in ons dagelijks leven, waardoor we ons leven op een hele andere manier kunnen leven en beleven, dan als we niet met meditatie bezig zouden zijn.

De vijf krachten hebben ook een ‘heilzame’ werking tegen hindernissen (hindernissen in meditatie maar ook in het dagelijks leven).  Zo helpt vertrouwen tegen twijfel, energie tegen slaperigheid, mindfulness tegen achteloosheid, concentratie tegen afleiding en wijsheid tegen onwetendheid.

Lees ook het artikel over hoe de vijf krachten ontstaan nadat je balans en harmonie hebt ontwikkeld tijdens meditatie.

 

vijf krachten boeddhisme meditatie

In balans en harmonie door meditatie

Meditatie brengt ons in harmonie

Als we mediteren brengen we onszelf in harmonie. Denk hierbij aan ons lichaam, onze emoties, onze gedachten en overtuigingen. Soms zijn we flink uit balans en dienen we hier wat aan te doen buiten de meditatie om. Zoals meer bewegen of gezonder eten als we fysiek uit balans zijn. Of we gaan naar een psychiater als we bijvoorbeeld depressief of verward zijn. Meditatie kan dit niet zomaar oplossen en het is zelfs zo dat als je dermate uit balans bent dat het een ‘wijze’ meditatie in de weg staat. Maar als er geen excessen zijn, dan helpt meditatie om meer balans en harmonie te krijgen.

Doordat we veel worden gedreven door verlangens en afkeer, is er vaak sprake van onbalans. Meestal zelfs onbewust en voor een grote groep mensen zelfs onwetend.

Werken met dat wat uit balans is, ter ondersteuning aan de meditatie

Alleen al door de tijd te nemen om stil te zitten, gadeslaan met een oordeelloze en accepterende houding, schept balans. Soms is het echter behulpzaam en ‘wijs’ om voorafgaand aan de meditatie iets te doen aan datgene dat uit balans is. We kunnen bijvoorbeeld wat yogaoefeningen of ‘mindful movements‘ doen om zowel aan ons lichaam te werken als aan onze mentale gesteldheid (Osho heeft speciaal ook meditaties ontwikkeld speciaal om voorafgaand aan de meditatie eerst ‘meer in je lichaam te komen’). Ook kunnen we werken aan onze gemoedstoestand. Er zijn gemoedstoestanden die ondersteund werken aan de meditatie zoals vreugde, dankbaarheid en geïnspireerd zijn. Hieraan kunnen we iets doen door van te voren iets te lezen waarvan we weten dat het bijdraagt aan onze ondersteunende gemoedstoestanden. Of we kunnen (in tegenstelling tot in de meditatie waarin we niet reactief zijn) onze ratio gebruiken door te kijken hoe we geïdentificeerd zijn met hetgeen dat er in ons omgaat. Of we gebruiken onze ‘mind’ of ratio om te herkennen welke overtuigingen er zijn die een ‘heilzame’ meditatie in de weg staan. Door dit van bovenaf te onderzoeken schept dit vaak al ruimte en afstand waardoor we ons hier meer los van kunnen maken.

De vijf krachten die ontstaan door meditatie

Je weet (intuïtief) dat je in harmonie komt doordat je meer kalmte, vreugde, lichtheid en tevredenheid voelt. En als alles in harmonie komt, ontwikkel je ‘krachten’ die het proces zelf weer ondersteunen. De vijf krachten zijn vertrouwen, energie, opmerkzaamheid, concentratie en wijsheid. En doordat je jezelf traint om alle facetten in harmonie te krijgen en ook te houden in het dagelijks leven, werken deze krachten steeds langer door. Hierdoor zijn deze vijf krachten steeds langer en sterker aanwezig wat er voor zorgt dat je ook minder snel uit balans en harmonie raakt.

Je merkt dan ook dat als je een retraite van enkele dagen of langer ondergaat, dat deze krachten zeer sterk aanwezig zijn. En als je na een retraite minder mediteert, dat deze krachten ook langzaamaan meer naar de achtergrond verdwijnen. Daarom ook het belang om met regelmaat te mediteren.

Lees hier meer over de Vijf Krachten bij Meditatie.

balans harmonie door meditatie

Relevante vragen bij dit topic:

  • Hoe kom ik meer in balans?
  • Wat zijn de effecten van meditatie?
  • Waarom mediteren?
  • Wat zijn de vijf sterktes in het Boeddhisme?
  • Waarom yoga beoefenen?

 

Favoriete Geleide Meditaties

Geleide Advaita, Vipassana en Mindfulness meditaties.

Soms is het fijn om een begeleide meditatie te doen. Het werkt mogelijk inspirerend, tot verdere concentratie en/of tot inzichten.

Hieronder enkele van mijn favoriete Geleide meditaties. Hierbij heb ik gekozen voor meditaties vanuit verschillende stromingen en met verschillende invalshoeken. Zo benadert Tara Brach het vooral vanuit de Vipassana meditatie, Thich Nhat Hanh legt vooral de nadruk op mindfulness en ‘verwonderend zijn’ terwijl Mooji de meditatie vooral vanuit de Non-dualiteit begeleid. Allen even bijzonder om te luisteren.

Weet jij ook nog een Geleide meditatie? Laat een tip achter als reactie onderaan deze pagina!

Mooji – Geleide Advaita Meditatie

Een geleide meditatie vanuit de Advaita en Non-dualiteit. Mooji heeft een prachtige stem, fijn om naar te luisteren. Bij deze meditatie leer je onder andere om je identificaties te zien en los te laten. Word je (weer) bewust van wat voorbij komt, en wat je niet bent. Deze meditatie duurt 56 minuten. Een hele zit, maar de moeite waard.

Tara Brach – Geleide Vipassana Meditatie

Een geleide Vipassana meditatie. Tara Brach is de oprichter van de Insight Meditation Community in Washington.

Thich Nhat Hanh – geleide Mindfulness Meditatie

Thich Nhat Hanh is Zen boeddhist en ‘meester in mindfulness en dankbaarheid/verwondering’. De youtubevideo duurt 41 min. echter de geleide meditatie maar zo’n 10 minuten. Het is aan te bevelen om niet na 10 minuten te stoppen, maar daarna te blijven luisteren. Thich Nhat Hanh geeft je zeer praktische tips voor mindfulness in het dagelijks leven.

 

Wij hebben op patipada.nl/downloads ook nog enkele Nederlands gesproken geleide meditaties en ontspanningsoefeningen staan die je kan streamen of downloaden.

Waarom mindfulness?

Waarom opmerkzaamheid ontwikkelen?

Steeds meer mensen beginnen met mediteren en volgen mindfulness cursussen, maar waarom eigenlijk? De aanleiding is vaak dat de mensen stress, onrust, slapeloosheid, angsten, depressies, negatieve gedachten of andere 'onprettigheden' ervaren. Echter eenmaal op het pad van bewustwording komt men erachter dat meditatie en mindfulness veel meer positieve effecten heeft. Mindfulness geeft rust en tevredenheid. Oftewel geluk. Maar hoe zit dit nou eigenlijk?

Door mindfulness krijg jij meer grip op je gedachten en emoties, in plaats van dat zij jou volledig controleren

Opmerkzaam zijn op je gedachten, emoties en zintuigelijke indrukken is een vaardigheid die eigenlijk op de basisschool al geleerd zou dienen te worden. Het is eenvoudig en complex tegelijkertijd. De basis is eenvoudig: je bent opmerkzaam op wat voor je gedachten, emoties en zintuigelijke indrukken je ervaart en dit geeft je de keuze om hier naar te handelen. Om regelmatig opmerkzaam te zijn en mindfulness toe te passen is echter niet zo eenvoudig. Dit vergt oefening en ervaring. Meditatie kan dit leerproces versnellen.

Door mindfulness ontstaat er ruimte tussen een impuls en een handeling.

Een voorbeeld:

Stel je zit in een auto en je wordt afgesneden door een andere auto. Het is goed mogelijk dat je een gedachte krijgt als: "Wat een *****, hij snijdt mij zomaar af. Kan die niet uitkijken!" 
En wat er dan vaak gebeurt is dat je direct op deze gedachte reageert. Je wordt boos. Je kaken, gezicht en andere spieren trekken samen. En je gaat misschien wel schreeuwen, toeteren of een middelvinger opsteken. Er is geen ruimte tussen de impuls en jouw reactie. 

Als je echter mindful bent kan je opmerken wat voor gedachte er naar boven komt en je kan ook opmerken hoe je lichaam hierop reageert. 
Echter, je hoeft vervolgens hier niet naar te handelen door je middelvinger op te steken en uit je raam allerlei verwensingen te schreeuwen, terwijl je buurvrouw op de fiets naast jou staat en hier 'het hare van denkt'. 
Er ontstaat namelijk ruimte tussen een gedachte en/of emotie en een handeling.

Door mindfulness krijg je meer grip op je gedachten en emoties, in plaats van dat zij jou volledig controleren.

Dit wil niet zeggen dat je niet meer boos of gefrustreerd mag worden. Integendeel. Als het nuttig is dan kan dit zeker. Maar naarmate je meer opmerkzaamheid en bewustwording ontwikkeld, zal je inzien dat het lang niet altijd in je voordeel werkt. Vaak niet.
En als je wel boosheid of frustratie uit, dan is het mogelijk dit op die manier te doen zoals jij dit wilt. Het wordt een bewuste keuze en een enigzins gecontroleerde uiting.

Mindfulness helpt bij piekeren en (andere) negatieve gedachten

Nee, het is niet zo dat je door Mindfulness (alleen) nooit meer zal piekeren of negatieve gedachten krijgt. Het is wel zo dat piekergedachten aan kracht afnemen en minder lang duren. Allereerst ben je sneller bewust van piekergedachten en dit geeft de mogelijkheid om afstand te scheppen. Vaak zijn het reperterende gedachten die vrijwel geen tot weinig nut dienen. Natuurlijk is het zo dat als je een probleem hebt dat je niet 'je kop in het zand moet steken', maar je doet er vaak verstandig aan om het werken aan een oplossing te parkeren. Ook hebben je hersenen uiteraard geen 'uitknop' waar je eenvoudig op kan drukken om de gedachten te stoppen. Maar door opmerkzaamheid schep je ruimte en een ander perspectief waardoor de intensiteit van de negatieve gedachten afneemt en mogelijk ook sneller tot stilstant komen. Je kan hiervoor de volgende stappen toepassen:

  1. Opmerkzaam zijn dat er negatieve gedachten zijn.
  2. Verwelkom het en accepteer dat het op dit moment zo is. Zonder oordeel.
  3. Opmerkzaam zijn hoe je lichaam hierop reageert. Wat kan je in je lichaam waarnemen en merk op dat de lichamelijke sensaties continu veranderen.
  4. Zie hoe de gedachten zijn geconstrueerd. Merk reperterende gedachten op. Weet dat je deze neurotische gedachten niet als waarheid hoeft aan te nemen. 
  5. Plan een moment om serieus, van bovenaf, met het probleem bezig te gaan. Eventueel met pen en papier met actiepunten.
  6. Zijn met wat er is. Als je aandacht naar je gedachten wordt getrokken observeer je deze als het ware vanaf een afstandje. Anders richt je jouw aandacht op je lichaam. Eventueel, indien mogelijk, concentreer je op de lichamelijke sensaties die je kan waarnemen op de ademaling. Doe dit met liefdevolle vriendelijkheid. Accepteer dat het nu is zoals het nu is. 

Mindfulness geeft de mogelijkheid niet op al je verlangens in te gaan

Mindfulness kent zijn oorsprong vanuit het Boeddhisme. Vipassana Meditatie is de meditatievorm van waaruit minfulness zoals wij het kennen is ontstaan. In de Boeddhistische filosofie wordt gesteld dat Verlangen, Afkeer en Onwetendheid de bronnen zijn voor al het (onnodige) lijden in de wereld. Nu is lijden een zwaar maar veelomvattend woord. Kleine frustraties en ongemakken wordt hier ook onder verstaan. 

Door mindfulness te ontwikkelen is het mogelijk om dit 'lijden' voor een groot deel te beperken. Laten we bijvoorbeeld inzoomen op verlangen. We maken onderscheid tussen 'heilzaam' en 'onheilzaam' verlangen. Heilzaam verlangen kan bijvoorbeeld het verlangen naar een geliefde zijn. Onheilzaam verlangen kan bijvoorbeeld het verlangen naar een brownie zijn terwijl je eigenlijk wilt afvallen. 
Doordat je opmerkzaam bent dat je het verlangen hebt terwijl de brownie voor het grijpen ligt, heb je de keuze om deze toch te laten liggen omdat je van jezelf weet dat je dit eigenlijk niet wilt. Je spreekt hiermee je innerlijke discipine aan.

Door mindfulness is het mogelijk oude conditioneringen te doorbreken en te kiezen voor iets anders.

Door meditatie ontwikkel je innerlijke discipline

Door meditatie kunnen we deze 'innerlijke discipline' overigens ook verder trainen. Stel je bent aan het mediteren en je merkt op dat je niet met de aandacht bij het anker bent, maar in gedachten een probleem aan het oplossen. Voorafgaand aan de meditatie hebben we de intentie uitgesproken om bij de ademhaling te blijven, dus het is dan eigenlijk de bedoeling om het verhaal niet verder af te maken. Je gaat vanuit een afstandje kijken naar wat voor soort gedachten je hebt, maar je zet de gedachten niet (bewust) voort. Je keert vervolgens terug naar de ademhaling. Nu is dit natuurlijk erg moeilijk. Als je een probleem aan het oplossen bent wil je de gedachte maar wat graag afmaken. Als je dit echter niet doet en toch telkens terugkeert naar de ademhaling, ontwikkel je 'innerlijke discipline'. Uiteraard is het mogelijk om na de meditatie tijd en ruimte te nemen om eventuele problemen aandacht te geven.

Door meditatie ontwikkel je mindfulness

Ook ontwikkel je door meditatie opmerkzaamheid, oftewel mindfulness. Je probeert hele meditatiesessies vanuit de rol van de toeschouwer te aanschouwen wat er gebeurt. Je probeert bewust te zijn van de sensaties in je buik bij een zitmeditatie, of van de voeten bij een loopmeditatie. Indien je afgeleid wordt door gedachten probeer je opmerkzaam te zijn op het soort gedachten. Indien je een emotie ervaart probeer je opmerkzaam te zijn op de gedachten die erbij horen en de sensaties die je in het lichaam kunt waarnemen. Indien je pijntjes in je lichaam ervaart probeer je met aandacht de pijn te observeren. Je onderzoekt of deze in intensiteit verschilt, van plek verandert, de temperatuur verandert, etc. etc.

De hele meditatie proberen we opmerkzaam te zijn. En hoewel dit vaak niet lukt, trainen we ons hierin door telkens weer terug te gaan naar de rol van de toeschouwer.

Door opmerkzaamheid of mindfulness leef je meer in het 'NU'

Door steeds vaker bewust te zijn van de handelingen die je verricht, en deze met aandacht doet, kom je los van je oude conditioneringen. Bij oude conditioneringen ben je continu bezig om naar een 'einde' te werken. Je bent niet met aandacht in het huidige moment. Als je handen wast voor het eten ben je al bezig met het eten, als je aan het eten bent ben je al bezig met wat je daarna gaat doen. Je bent altijd bezig met een 'einde' dat er nooit komt want het enige dat er is, is het huidige moment

Hoe kan je opmerkzaamheid of mindfulness ontwikkelen?

Als je opmerkzaamheid eerst oefent met simpele dingen zoals mindful eten of mindful de deur open doen en je blijft dit uitbouwen dan lukt het uiteindelijk in steeds meer situaties 'vanzelf' (lees ook de leercircel van onbewust onbekwaam naar onbewust bekwaam). Je wordt langzaam bekwaam in mindful leven en dat geeft rust en geluk doordat je niet continu bezig bent om naar het volgende punt toe te werken.

Zelfs in verbinding met anderen of als je aan het werk bent.

Loopmeditatie is, naast zitmeditatie, overigens ook een goede training om mindfulness te ontwikkelen.

Mindfulness Quote

De volgende quote legt mindfulness treffend uit:

“Mindfulness gives you time. Time gives you choices. Choices, skillfully made, lead to freedom. You don’t have to be swept away by your feelings. You can respond with wisdom and kindness rather than habit and reactivity.”

― Henepola Gunaratana

 

Lees ook: Wat is mindfulness?

Infographic over mindfulness:

mindfulness

 

Door Gerjan Schoemaker, meditatieleraar bij Patipada meditatielessen en winkel

Onnodig spanning vast houden? Word bewust door mindfulness

Onnodige spierspanning

Vrijwel iedereen houdt meer spanning in zijn lichaam vast dan nodig. Ga maar eens na hoe dit bij jou is als je dit bericht leest. Is er misschien enige spanning in je kaken? En zijn je schouders echt ontspannen? En kijk eens of je het buikgebied nog verder kan ontspannen. En hoe zit het met je benen?

Voor sommige mensen is dit echt een openbaring. En voor vrijwel alle mensen geldt dus dat ze bij bijna alle handeling onnodig veel spanning vast houden. Ga bijvoorbeeld ook eens voor jezelf na als je op de fiets zit, of je alleen de spieren gebruikt die je nodig hebt. Vaak gebruik je ook nog onnodig andere spieren of houd je onnodig spanning vast.

Indien er teveel langdurige en ongezonde spierspanning is, zoals vaak bij langdurige stress, dan resulteert dit in klachten.

Daarom is het goed om je conditioneringen en stress symptomen te doorbreken.

Bewustwording door mindfulness

Door mindfulness te trainen wordt je meer en meer bewust van zowel je gedachten en je lichaam. En bewustwording geeft je een keuze. Het geeft je de mogelijkheid om dit te doorbreken.
Dit geldt voor (geconditioneerde) gedachtepatronen, maar dus ook voor (geconditioneerde) lichaamshoudingen en spanningen.

Goede oefeningen om dit te trainen zijn bijvoorbeeld de bodyscan en mindful yoga.
Maar ook (inzicht)meditatie en loopmeditatie helpt hierbij.

Hier kan je bijvoorbeeld de bodyscan beoefenen en meditaties beluisteren: https://patipada.nl/downloads 

Gerjan Schoemaker, Meditatieleraar bij Patipada

De 7 factoren van verlichting

De ‘zeven factoren van verlichting’ in het boeddhisme zijn vooral een verdieping op 3 aspecten van het ‘Achtvoudige pad’. Namelijk op juiste inspanning, juiste aandacht en juiste meditatie.
De zeven factoren van verlichting zijn tevens een tegenhanger van ‘De vijf hindernissen (de vijf hindernissen kunnen de 7 factoren van verlichting overschaduwen).

Volgens de boeddhistische leer ervaren mensen die deze zeven factoren van verlichting volledig tot ontwikkeling laten komen werkelijke vrijheid.

De zeven factoren van verlichting worden daarom ook wel de zeven factoren voor bevrijding genoemd. Voor sommige mensen is verlichting een te ‘groot’ woord en hebben zij een beter gevoel bij het woord bevrijding.

De zeven factoren van verlichting luiden als volgt:

  1. Aandacht (mindfulness)
  2. Onderzoek (onderzoek naar de waarheid, of ook wel de dhamma)
  3. Energie (ook wel inspanning/inzet en toewijding)
  4. Vreugde
  5. Kalmte (ook wel gemoedsrust of (innerlijke) vrede)
  6. Concentratie (als zijns-kwaliteit)
  7. Gelijkmoedigheid

Passieve factoren van verlichting
Drie factoren van verlichting zijn passieve factoren. Namelijk: 1. Concentratie, ook wel eenpuntige aandacht van de geest) 2. Kalmte, ook wel innerlijke vrede 3. Gelijkmoedigheid, ook wel onthechting en balans van de geest bij verandering.

Actieve factoren van verlichting
Er zijn ook drie actieve factoren van verlichting. Namelijk: 1. Energie, ook wel de toewijding/inzet om mindful/aandachtig te zijn. 2. Onderzoek, ook wel stil observeren naar wat er gebeurt (niet reactief) 3. Vreugde, wat zich manifesteert als geluk en opgewekte interesse in spirituele ontwikkeling.

Neutrale factor: Aandacht (mindfulness)

De eerste factor van verlichting is een neutrale factor. Namelijk: Mindfulness. Bij mindfulness observeer je ieder object in het huidige moment. Ofwel, je ervaart alles in het ‘nu’.
Door mindfulness toe ontwikkelen, ontwikkel je ook automatisch alle andere factoren van verlichting. Het brengt ook de andere factoren in balans. Want wanneer je teveel van een factor hebt, is het mogelijk dat het zich verschuift naar een hindernis in plaats van een kracht. Zo kan bijvoorbeeld teveel kalmte, zonder juiste aandacht en energie resulteren in slaperigheid.

Energie

Energie is in deze tweeledig. Enerzijds wordt bedoeld de inzet/toewijding die nodig is om actief de voorwaarden te scheppen voor de factoren van ontwaken. Anderzijds de energie die voortkomt door de beoefening en de ontwikkeling van de andere factoren van verlichting.

Toewijding

Hier voorafgaand is er ook toewijding nodig. We moeten bewust de keuze maken om de intentie te hebben aandachtig te zijn. We kunnen er namelijk voor kiezen om lekker suf op de bank te hangen. Dat is fijn op zijn tijd en ontspannend. Maar het helpt je niet echt verder. Er is dus toewijding nodig om echt wakker te worden/blijven. Een retraite is hierbij ook een goed voorbeeld (en dan bedoel ik niet retraites zoals je die tegenwoordig ook vaak ziet met een zwembad en gezellig kletsen, maar meer een traditionele Vipassana of Zen retraite). Tijdens een traditionele retraite moeten we bijvoorbeeld vroeg op staan, komen we fysieke pijn/ongemak tegen en mogelijk ook mentale ongemakken (als we naar binnen kijken zien we niet altijd de leuke kanten van onszelf).

Voor deze toewijding is er (zeker voor de beginnende yogi) ook het nodige vertrouwen nodig. Vertrouwen dat dit je verder zal brengen. Uit je bestaande conditioneringen haalt en dat het leidt tot verdieping in het meditatieproces en transformatie naar verdere ontwaking.

Inzet

Als we ons er eenmaal aan toe hebben gezet om actief aandachtig te zijn, is er ‘juiste inzet’ of ‘juiste energie’ nodig. Met juiste inzet wordt bedoeld dat we niet te krampachtig proberen aandachtig te zijn waardoor we er gespannen bijzitten, maar ook weer niet te losjes zodat we telkens afdwalen. We zoeken hierin de middenweg. Juiste inzet.

Inzet in het dagelijks leven
In het dagelijks leven is er

  1. inzet nodig om ‘te laten’ wat niet goed (onheilzaam) voor ons is (niet ingaan op verlangens die niet goed voor ons zijn)
  2. inzet nodig om een basis te ontwikkelen van waaruit minder onheilzame neigingen te laten ontstaan
  3. inzet nodig om een basis te ontwikkelen van waaruit heilzame neigingen ontstaan
  4. inzet nodig om hetgeen dat heilzaam is verder te ontwikkelen

Energie ontwikkelen/krijgen door aandachtig zijn

Naast inzet wordt bij energie ook bedoeld het resultaat van aandachtig zijn. Ga voor jezelf na hoe energiek je je voelt als je onderuitgezakt ligt te dagdromen op de bank in vergelijk met hoe je je voelt als je rechtop zit en gewaar bent van wat er in en om je heen gebeurt.

Onderzoek

Onderzoek geeft inzicht. Onderzoek naar ‘de waarheid’ van bestaan. Elementen waarop je kunt reflecteren zijn bijvoorbeeld:

  • Onderzoek het feit dat alles aan verandering onderhevig is
  • Onderzoek het feit dat lijden ontstaat doordat alles aan verandering onderhevig is. Bronnen van lijden zijn ingaan op onheilzame verlangens en afkeer. Lees ook de Vier Nobele Waarheden
  • Onderzoek het feit dat er geen onveranderlijk, permanent ‘ik’ of ‘zelf’ is.

Neem hierbij niets voor waarheid aan. Onderzoek het zelf. Klopt dit?
Dit onderzoeken leidt dikwijls tot inzichten die weer de motivatie geven tot verder onderzoek, enzovoort.

Vreugde

Vreugde kan een gelukzalig gevoel zijn. Bij een staat van hoge concentratie kan er zelfs enorme verrukking en blijdschap ontstaan. Uiteindelijk bedoelen we meer een innerlijke vreugde. Ook wel ‘een glimlach in het hart’.

We kunnen vreugde niet helemaal afdwingen, maar we kunnen wel de meditatie starten met een opgewekte interesse. De intentie hebben om datgene dat we opmerken met mildheid en acceptatie tegemoet te treden. Dit is een van de redenen waarom de Boeddha vaak met een glimlach wordt afgebeeld.

Deze innerlijke glimlach schept een vredige basis. Een basis voor kalmte.

Kalmte

Kalmte is in tegenstelling tot de vorig genoemde factoren een factor die je niet kunt afdwingen. Deze ontstaat door de ontwikkeling van de actieve factoren.

Concentratie

Concentratie is een zijnskwaliteit. Net als kalmte kunnen we deze niet afdwingen maar kunnen we hier wel de voorwaarden voor scheppen. Concentratie wordt nog wel eens verward met opmerkzaamheid. Echter, we kunnen op van alles en nog wat opmerkzaam zijn. Zelfs op chaos in de mind. Als er concentratie is lukt het ons om langere tijd gefocust te blijven op 1 object.

Gelijkmoedigheid

Gelijkmoedigheid is de balans tussen de twee extremen verlangen en afkeer. We reageren evenwichtig op datgene wat er op ons pad komt. We nemen het leven zoals het komt. In de wetenschap dat we het ene als onprettig en het andere als prettig ervaren. We gaan evenwichtig om met verlies en winst, succes en falen, lof en blaam.

Gelijkmoedigheid wordt nog wel eens verward met onverschilligheid. Het is eerder het tegenovergestelde. We geven wel om wat er gebeurt maar laten ons niet meeslepen. We ervaren volledig.

Aandacht

Aandacht, ook wel opmerkzaamheid of mindfulness (Sati). Opmerkzaam zijn op wat zich aandient in het hier en nu. Non-duaal, zonder voorkeur of afkeur. ‘Zijn’ met dat wat zich aandient.

Universele factoren voor ontwaken

Hoewel dit rijtje met ‘De 7 factoren van Verlichting’ uit het Boeddhisme komen, is het universeel. Er bestaan vele stromingen en oefeningen waarmee je deze factoren van ontwaken kunt ontwikkelen. Persoonlijk vind ik de Osho Dynamic bijvoorbeeld een zeer krachtige meditatie waarbij we met volledige inzet de hindernissen in korte tijd minder krachtig maken en zo de ruimte maken voor de factoren van verlichting tot ontwikkeling te laten komen.

 

Lees ook, de Vijf hindernissen in het boeddhisme (de tegenhangers of ‘overschaduwingen’ van de 7 verlichtingsfactoren).

 

Door Gerjan Schoemaker
Patipada meditatielessen & webshop

Wat is mindfulness?

Wat wordt er bedoeld met mindfulness?

Mindfulness is met je aandacht in het hier en nu aanwezig zijn. Met meditatie oefenen we het vermogen om dit in het dagelijks leven toe te passen. Je bent bewust van wat er om je heen gebeurt terwijl je ook verbinding naar binnen hebt. Je bent bewust van je gedachten, emoties en lichaam.
Nu is het voor de meeste mensen onwaarschijnlijk dat het lukt om de hele dag mindful te zijn, maar door oefening gaat het wel steeds meer en 'beter'. Door oefening wordt het steeds meer onderdeel van je systeem/conditioneringen. Je bent het er sneller van bewust als je niet in het hier en nu aanwezig bent. Ook kan je na deze bewustwording steeds sneller met je aandacht terugkomen in het moment. In plaats van in gedachten (zoals zorgen, todo lijstjes maken, terugkijken) en emoties te (blijven) ronddwalen.

Lees ook: Waarom mindfulness?

Mindfulness leren?
Er zijn opleidingen en uitgebreide cursussen voor mindfulness, zoals een Mindfulness Based Stress Reduction cursus (lees hier een ervaringsverslag door Motiv8ed). Ook kan je mindfulness via meditatie leren. Uiteindelijk komt mindfulness voort vanuit de Vipassana meditatie. Patipada geeft onder andere Vipassana lessen en geeft daarbij ook de vertaling voor toepassing in het dagelijks leven.

Infographic over mindfulness:

mindfulness

Mindfulness oefeningen van Thich Nhath Hanh

Met mindfulness oefeningen beoefenen we het vermogen om beter in het nu aanwezig te zijn tijdens dagelijkse handelingen. Net als bij meditatie, alleen staat de beweging wat dichter bij het dagelijks leven. Je kan de oefeningen met de ogen dicht of open doen. Met de ogen dicht lukt het vaak beter om met je aandacht bij de beweging te blijven en de energie in je lichaam te houden. Met de ogen open sta je weer dichter bij het dagelijks leven. Voor beide valt iets te zeggen. Je kan hier mee spelen. De ene keer met de ogen gesloten en de andere keer met de ogen open en ook afwisselend per oefening in de reeks van tien.

Voordat je deze oefeningen doet, en ook voordat je weer terugkeert naar je dagelijkse bezigheden kan het helpen om onderstaande tekst door Thich Nhat Hanh in gedachten te nemen.

"Stel je voor dat twee astronauten naar de maan gaan. Terwijl ze daar zijn is er een ongeluk gebeurd met hun schip en ze kunnen nooit meer terugkeren naar aarde. Ze hebben nog voor slechts twee dagen zuurstof. Er is geen hoop meer dat er nog op tijd hulp vanaf de aarde komt om hun te redden. Ze hebben nog maar twee dagen te leven. Als je op dat moment die astronauten kon vragen, "Wat is je diepste wens?" zouden ze waarschijnlijk zeggen, "Om terug thuis te zijn en om rond te lopen op onze prachtige planeet Aarde." Dat zou voldoende zijn voor hun. Niets meer. Ze denken er niet aan om het hoofd te zijn van een grote organisatie, een bekende beroemdheid of de president van de Verenigde Staten. Ze willen niets liever dan hier terug te zijn, rondlopen op Aarde, genieten van iedere stap, luisteren naar de geluiden uit de natuur of het vasthouden van de hand van degene die zij liefhebben terwijl ze de maan observeren als het nacht is. We zouden iedere dag moeten leven als mensen die gered zijn van de dood op de maan."

Een andere quote door Thich Nhat Hanh die je in gedachten kan nemen voordat je begint met loopmeditatie, maar ook als je loopt in het dagelijks leven:

"Loop alsof je de Aarde kust met je voeten"

Probeer alle handelingen die je verricht, tijdens oefeningen of in het dagelijks leven, zoveel mogelijk met aandacht te doen. Je zult zien dat je dan steeds meer van iedere handeling kan genieten en dat dit bijdraagt aan je eigen geluk en daardoor ook aan het geluk van anderen.

Ok, nog 1 quote door Thich Nhat Hanh dan. Eentje die op de deur van mijn kantoor staat zodat ik (en iedereen die mij heeft bezocht) hieraan wordt herinnert:

"Smile, breathe and go slowly"
Bekijk hier de tien mindfulness oefeningen door Thich Nath Hanh

 

Mindful Movements helpen onder meer bij het verminderen van stress en spanning. Andere voordelen van deze bewegingen zijn onder andere het ontwikkelen van concentratie en mindfulness. De "Ten Minful Movements" zijn zeer eenvoudige en effectieve oefeningen en bevorderen het mentaal, emotioneel en fysiek welzijn. De oefeningen zijn geschikt voor mensen met uiteenlopende fysieke mogelijkheden.

De Ten Mindful Movements komen voort uit de Chai Chi en Yoga en zijn oorspronkelijk door Thich Nhat Hanh ontwikkeld als pauze tussen lange perioden van zitmeditatie.
Echter worden deze oefeningen nu ook op andere momenten toegepast, zoals voor een meditatie of als oefening in de pauze van het werk. Het helpt mee te vertragen en vanuit het hoofd in het lichaam te komen.

Je kan een Boek van de Mindful Movements kopen via bijvoorbeeld Bol.com

Gerjan Schoemaker,

Meditatieleraar bij Patipada, Meditatie Zwolle